Nicanahuac

Īhuīcpa Huiquipedia, in yōllōxoxouhqui cēntlamatilizāmoxtli
(Ōmotlacuep īhuīcpa Nicānāhuac)
Īhuīcpa ticholōz: nēnemōhualiztli, tlatēmoliztli
República de Nicaragua
Tlacatlahtohcayotl Nicanahuac
Cozcatlan pamitl Cozcatlan chimalli
Ipan Cozcatlan Ichimal Cozcatlan
Pehualiztli: Dios, Unión, Libertad
Tlacatiyancuicatl: Cozcatlantlacatiyancuicatl  
Cozcatlan tlatectli
 
Tecuacan
 • Ancayotl
San Salvador
19°26′M 99°08′C
Hueyaltepetl Altepenanyotl San Salvador
Tecpantlahtolli Caxtillantlahtolli ihuan 20 macehuallahtolli1
Tenahuatiyotl Tlacatlahtohcayotl tlacatepacholiztli, tecpantlahtolli huan federal
Enrique Peña Nieto
Nequetzaliztli
 • Omopeuh
 • Omotlami
Itech Caxtillan
16 chicnahui metztli, 1810
27 chicnahui metztli, 1821
Tlaixpayotl
 • Mochi,
 • % atl
Tlahtohcayotenco
Hueyatenco
Inic 15
1 972 550 km2
2.5%
3 117.9 km ica TTI; 960 km ica Cuauhtemallan ihuan 176 km ica Belice
11 122
Nelihuahcapanca Citlaltepetl
Chanehqueh
 • Mochi
 • Pozahuacayotl

112 322 757 (INEGI tepohualiztli 2010[1])
52.3 hab/km2
‎Tlacatocaitl Mexihcatl
PIB (nominal)
 • Mochi (2009)
 • PIB per capita
Inic 14
US$ 874 902 millones
US$ 8 143
PIB (PPA)
 • Mochi (2009)
 • PIB per capita
Inic 11
US$ 1 540 207 millones
US$ 14 336
IDH (2010) Nemachiyōtīlli:Creciente 0,750[2] (Inic 56) – pani
Tomin Mexihco peso ($, MXN)
Cemanahuacahuitl
 • xopancauhpan
UTC-6 ixquichcauh UTC-8
UTC-5 ixquichcauh UTC-7
Matlatzalantli .gt
Tepozehecanonotzalli +52
Tlahuilehecanonotzalli 4AA-4CZ, 6DA-6JZ, XAA-XIZ
Tlaohuihcaihcuilolli 484 / MX / MEX
Olochcalpolli ica: TLCAN, ONU, OEA, OCDE, APEC, G3

1 No existe declaratoria constitucional de lengua oficial. La Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos Indígenas señala que todas las lenguas indígenas que se hablen son lenguas nacionales e igualmente válidas en todo el territorio nacional.
2 Toquiliztequitl: FMI.



Tlācatlahtohcāyōtl Nicānāhuac (caxtillāntlahtōlli: República de Nicaragua), tlācatiyān īpan Tlahco Ixachitlān, ītēcuacān Mānāhuac ca. Nicānāhuac tlatēctli Ilhuicaātl Pacífico in cihuātlāmpa īhuān Ilhuicaātl Atlántico in tlāpcopa ītzalan. Cuāxōchtia in mictlāmpa īca Honduras īhuān in huitztlāmpa īca Costa Rica.

Tlāltōcāitl[xicpatla | ticpatlaz mēyalli]

In achto nāhuatlācah ōahcicoh inīn tlālli, in ōtōcāyōtilih Nicanāhuac īpampa in cemantoc Ānāhuac tlālli: īpampa Nicān Ānāhuac nō quihtōznequi in ici Ānāhuac. In tōcāitl Nicaragua in caxtillāntlahtōliztli īpampa in nāhuatlahtōlli Nicānāhuac ca.

Tlahtōllōtl[xicpatla | ticpatlaz mēyalli]

In achtopa chānehqueh in tlein ōnenqueh īpan inīn tlālli ōcatca in mayatlācah īpan xihuitl 2000 a.C. oc ye in caxtiltēcah ōhuāllahqueh in Cuauhtēmallān. Ītlahtōllo moxelhuia īpan ēyi cahuitl: preclásico, clásico īhuān postclásico. In cahuipan clásico inīn āltepētiliztli ōxōchicuepōn īpan in yehyecōlmatiliztli īhuān in tōltēcayōtl. Tēl in achto tlācatiyān ōmelahuac cahuipan in caxtiltēcah, īhuān āxcān āltepētlāliah in tlālli. Miac clásicas huēyi mayaāltepētl ōquintlālcahuiqueh ahmo huehca in xihuitl 1000 a.C.. In postclásico tlahtohcāyōtl īpan in tlahco tlālli -iuhqui in quiché tlahtohcāyotl Q'umarkaj (Otlatlān)- tēl, xōchicuepōnyah īxquich in tlālpoloāni Pedro de Alvarado in xihuitl 1523 īhuān 1527 ītzalan.

InCuauhtēmallān ahco tlālli tlācah, iuhqui in cakchiquellācah, in mantlācah, in quichetlācah īhuan tzutujillācah īhuan in quekchitlācah īpan in tlani tlālli mictlāmpa Cuauhtēmallān oc tlachīhuah cē tāchcāuh tlācaolōlōlli ītech in cuauhtēmaltēcah.

Cemānāhuacāyōtl[xicpatla | ticpatlaz mēyalli]

Nicānāhuac

In Nicānāhuac quimpiyah miaquīntīn tlālhuaqueh īca 22 tlahtohcāyōtl. Cuāxōchtia canahpa mictlāmpa īca Honduras īhuān Cececpan mictlāmpa, canahpa īcalaquitlāmpa nō Pacifico Huēyātl, īhuān canahpa iquizāyampa Atlántico Huēyātl, in iuhquin canahpa tlāpcopa Ayōllohco Mēxihco, īhuān canahpa huiztlāmpa Costa Rica.

In tepētl ocachi cuauhtīc[3] Mc Keiley ompa tlalhuactli Alaska īhuān inīc ōme ocachi cuauhtīc nicān Tlālli Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl in Mount Albert īhuān Colorado ipan Rocky Mountains in ompa Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān, occe tepetl quemeh Mount Shasta ipan Sierra Nevada Californiaco. In tepeyohtic sistema tepetlah Sierra Nevada, tepetlah Apalache, tepetlah Rockies, Sierra Nevada, Sierra Sangre de Cristo, occequin. In ātōyātl ocachi huehca Mississipi, occequin atoyātl quemeh Rio Grande, Hudson, Pecos īhuān Atoyātl Colorado.

Yōlcatiliztli[xicpatla | ticpatlaz mēyalli]

Nō xiquitta Tlacetilīllahtohcāyōtēcah tōtōmeh quemeh in iztacuāuhtli, tzopilōtl, centzontli, canauhtli, ehēcatōtōlli, zōlli, huehxōlōtl, cuauhchochopitli, huītzilin ahnōzo yōlcah quemeh in temazātl, mazātl, tlācaxōlōtl, tecuanōtl, māpachtli, coyōtl, miztli, techalōtl, cōzamatl, āyōtōchtli, āmiztli, huezacotl, tōchtli, āhuitzotl, ocomiztli īhuān cipactli, cuēchcoātl, cueyatl, tamazolin, cōātl, āzcatl, pāpālōtl, pipiyolli, zāyōlin, colotl, xīcohtli, chapōlin, occequīntīn. Nīcan tlacatiyan cah occequin yolcah ihuicpa Europan quemeh in cahuāyoh, cuācuahueh, pitzotl, ichcatl occequintin.

Nicānāhuac īxeliuhca[xicpatla | ticpatlaz mēyalli]

Nicānāhuac īxeliuhca
NicaraguaDepartmentsNumbered.png
Tlālxeliuhcāyōtl Chānehqueh (2005) Tlaīxpayōtl (km²) Tēcuacān
Tlācatlahtohcāyōtl Nicānāhuac 5,465,100 129,494 Mānāhuac
16. Atlántico Norte 314,130 33,106 Bilwi
17. Atlántico Sur 306,510 27,260 Bluefields
1. Boahco 150,636 4,177 Boahco
2. Carazo 166,073 1,081 Xīlōtepēc
3. Chināntēcapan 378,970 4,822 Chināntēcapan
4. Chontal 153,932 6,481 Xīcalpan
5. Eztetl 201,548 2,230 Eztetl
6. Granada 168,186 1,040 Granada
7. Xinōtēcac 331,335 9,222 Xinōtēcac
8. León 355,779 5,138 León
9. Madriz 132,459 1,708 Xomōtepēc
10. Manāhuac 1,262,978 3,465 Manāhuac
11. Mazātlān 289,988 611 Mazātlān
12. Mahtlāccalpan 469,172 6,804 Mahtlāccalpan
13. Yancuīc Segovia 208,523 3,491 Ocotlah
14. Rivas 156,283 2,162 Rivas
15. Río San Juan 95,596 7,541 San Carlos


Toquiliztequitl[xicpatla | ticpatlaz mēyalli]

  1. INEGI. En México somos Somos 112 millones 322 mil 757 habitantes al 12 de junio de 2010. Ihcuilōni īpan 5 Tlamācuīlti, 2011.
  2. Error on call to Template:cite web: Parameters url and title must be specifiedPNUD (4 de noviembre de 2010). hdr.undp.org: (caxtillāntlahtōlli) (PDF). Ihcuilōni īpan 04/11/10.
  3. Quihtōznequi alto

Enlaces externos de Arte y Cultura[xicpatla | ticpatlaz mēyalli]