Francia

Īhuīcpa Huiquipedia, in yōllōxoxouhqui cēntlamatilizāmoxtli
(Omocuep ihuicpa France)
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
République Française
Franciatlācatlahtohcāyōtl
Francia pāmitl Francia chīmalli
Īpān Francia Īchīmal Francia
Lema: Liberté, Égalité, Fraternité
(franciatlahtōltica: «Tlācaxoxōuhcāyōtl, nehneuhcāyōtl, icnīuhyōtl»)
Tlācatiyāncuīcatiliztli: La Marsellaise
(franciatlahtōltica: «In Marsellacuīcatl»)
Francia tlatēctli
Tēcuacān
 • Chānehqueh
 • Cemonocāyōtl
Paris
12 292 895
Sciences de la terre.svg 48°52′0′′N, 2°19′59′′E
Āchcāuhtlahtōlli Franciatlahtōlli 1
Tēpacholiztli īiuhcāyo Tlahcotlahtocātēīxiptlah tlācatlahtohcāyōtl
Tlahtohcātēīxiptla
Primer Ministro
Emmanuel Macron
Édouard Philippe
Tlācatiyān ilhuitl
 • Francotlahtoh.
 • Carol. Empera.
 • Verdun Nenōtzalli
 • Mācuīlp. Xiuh. Yāō.
 • Villers-Cotterêts
 • Tēahcomanaliztli
 • Āx. nāhuatīllālīliztli
 • Ic Mācuīlli Tlācatl.

481-751
768
843
1337-1453
1539
1789-1799
4 ic māctlahtli 1958
5 ic māctlahtli 1958
Tlaīxpayōtl
 • Mochi,
 • % ātl
Inic 43
675 417 2 km2
0.26%
Cuāxōchtli 2 889
Huēyi ātēntli 5,500 km
Chānehqueh
 • Mochi
 • Pozāhuacāyōtl
Inic 20
67 795 000³[1]
100 hab/km2
PIB (nominal)
 • Mochi (2018)
 • PIB per cápita
Inic 5
US$ 3,054 billones[2]
US$ 45 025[2]
PIB (PPA)
 • Mochi (2017)
 • PIB per cápita
Inic 10
US$ 3,270 billones[2]
US$ 43 760[2]
IDH (2017) 0,901 (Inic 24) – huel pani
Tomīn Euro (€, EUR)4
‎Tlācatōcāitl Franciatlācatl, franciatlācah
Cemānāhuacāhuitl
 • xōpan cāuhpan
UTC+1 5
UTC+2 5
Mātlatzālan āxcāyōtl .fr
Prefijo telefónico +33
Prefijo radiofónico FAA-FZZ, HWA-HYZ, THA-THZ, TKA-TKZ, TMA-TMZ, TOA-TQZ, TVA-TXZ
Nenecuilhuāztli ISO 250 / FRA / FR
Cotōncayōtl īpan: EC, OTAN, ONU, OSCE, OCDE, G-8, OIF, LC.

¹ Motlahtōa nepapan tlatohcātlāllahtōlli.
² In tlein 551 098m km² tlētectli īpan āltepēnānyōtl Francia, in cah, Europan (cifras del Instituto Geográfico Nacional francés).
³ In tlein 60 756 178 īpan in āltepēnānyōtl Francia.
4 Mochi in Franciatlācatlahtohcāyōtl, tel ahmo in ilhuicaānalco tlālli īpan in Pacífico in cānin quinemītiah in franco CFP (XPF).
5 Zaniyoh īpan in āltepēnānyōtl Francia.


Francia[3][4][5], āchcāuhtica motēnēhua Franciatlācatlahtohcāyōtl (franciatlahtōlcopa République Française ahnozo La France), cē tlācatiyān Europan, auh ītēcuacān Paris ca. Ītlāl quichīhuah in āltepēnānyōtl Francia īhuān in Ilhuicaānalco Francia, cah in tlapanahuia huēyi tlācatiyān in Europan Cetilizpan. Ītlāllō īca in īāltepētlīānca tlatēctli īpan cē tlaīxpayōtl 675 417 km². Ipān 2017 in tlācatiyān ōmopōuh īca 67.1 millones chānehqueh (65 millones īpan in āltepēnānyōtl departamentos īhuan 2.1 īpan in ilhuicaānalco departamentos).

In ītlāl Francia tlatēctli in Cihuātlāmpa Europan in cānin cuāxōchnāmiqui in huitztlāmpa īca Monaco īhuān in Tlālnepantlah Huēyātl, in mictlāncihuātlāmpa īca Andorra, Caxtillān īhuān in Cantabria Huēyātl, in cihuātlāmpa īca in Ilhuicaātl Atlántico; in mictlāmpa īca La Mancha āpantli, in Mictlāmpa Huēyātl īhuān Belgica īhuān in tlāpcopa īca Luxemburgo, Alemania, Suiza īhuān Italia. Ītlālhuāc Europan quichīhuah in Corse īpan in Tlālnepantlah Huēyātl īhuān occē miactlāhuactli īpan in Atlántico. Īpan Ixachitlān ītlal in Francia īGuyana in tlein cuāxōchnāmiqui īca Brasil īhuān Surinam, nō achi mochi in San Martín tlālhuāctli in tlein cuāxōchnāmiqui īca Sint Maarten, īhuān in tlālhuāctli īhuān miactlālhuāctli Martinica, Guadalupe, San Bartolomé īhuān Saint Pierre īhuān Miquelon. Īpan in Ilhuicaātl Índico quipiya in tlālhuāctli Mayotte īhuān Réunion, iuhco in miactlālhuactli in Francia īPolinesia, Wallis īhuān Futuna īhuān Yancuīc Caledonia īpan in Ilhuicaātl Pacífico. In tlālli ahmo tlācayoh in atolon in Pasión Tlālhuāctli; īhuān in Francia Huitztlāmpa Tlālli īhuān Antártico. In tlālticpac in tlacatiyān ic ōme ocachi huēyi cemantoc tlālhuēyātl (11 millones km²).[6]

Francia in ic chicuacē huēyi tētlamahmaquiliztli (2018) īca huēyi millōtl momoyāhualiztli in tlācatiyān ītzalan. Īcotonca in G7, in euro yeyāntli, īhuān Schegen yeyāntli, īhuān tlaceliah miac huēyi miectlācatiyān tlanecuiloāni, īpan in yeyāntli in nehmatiliztli īhuān in ic cē cotōncāyōtl, nō in necēceltīyahtaliztli ic cē ahcicān īca 83 millones ontlaittanimeh cece xihuitl (7% in PIB)[7]

Īpan Francia ōmotlahthtōltlatēcpan In Tētlapalēhuiliztli Tlatēnquīxtīliztli in Tlācatl īhuan in Āltepēhuah īpan 1798, tlatzintiāni cotōncāyōtl in Tlatēcpānaliztli in Tlacetilīlli Tlācatiyān īhuān in mācuilli cē in cemihcac cotōncāyōtl in Tlācaccoyōtl Nenohnōtzayān.[8] Francia tlaceliah in catyān in Europan īNenohnōtzayān īhuān in Europan Tlahtōlōyān, īmōmextin īpan Strasbourg īhuān in Tlatēcpānaliztli ītechpa in Cepanchīhualiztli īhuān in Tētlamahmaquilizyōtl Izcāyaliztli īhuān in UNESCO, īpan Paris. Nō ca in chicuēyi cē tlaīximachtli yōllohtōntli huelitinimeh[9] īhuān īcotonca in OTAN.

In mācuīlpōhualxiupan XIX, Francia ōcatca cē tēpoloāni huelitini, īhuān ōhuehcāhuītih in franciatlahtōlli ōcatca in tāchcāuh tlahtōlli tlahtohcātītlanyōpan. Huel oc āxcān, miac tlācah franciatlahtoah, īhuān in Francia īhuān occē tlācatiyān īmmillōuh īhuān in īmāltepēhuahcāyōuh in mocepanoah īca in Francotlahtōliztli, īpan in mācuilpōhualxihuitl XXI in franciatlahtōlli ōmocuēp īpan ic mācuilli tlahtōlli in cemānāhuac.[10]

Tlāltōcāitl[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

In tlāltōcāitl Francia, in āquin achtopa ōquihtoh ōcatca Chīmalpahin iuhqui Francia.[3][4][5]. In tāchcāuh ōmotēnēuh mochi in Franco Emperadoryōtl, in tōcāitl Francia huāllāuh in caxtillāntlahtōlli, in huāllāuh in latintlahtōlli Francia quihtōznequi francotlālli ahnozo francotlahtohcāyōtl[11] īpampa in francotlācah tlein ōchantih Franconia (alemaniatlahtōlli: Franken, Unterfranken, Oberfranken īhuān Mittelfranken) īpan in āxcān Bayern, Alemania. In francotlācah ōcatca germaniatlācah ōquitēpeuh in Gallia. Īca in tlanehnelōliztli in francotlācah (germaniatlācah) īhuān in gallotlācah (celtatlācah) ōtlācatih in franciatlācah.

In latintlahtōlli huehcāuh tōcāitl Gallia quihtōznequi Gallotlālli cē huehcāuh tlācah; inīn tōcāitl, Enrique García Escamilla ōnāhuatlahtōlcuep iuhqui Gallitlālpan[12], inīn tlahtōlli ōmocuep ītech chānehqueh motenehua gallotlācah īpampa Francia moihmati franciatlahtōlli ītechcopa La France Moderne īpampa francotlācah, inīnqueh tlācah ōpanoh in ātōyātl Rin ihcopa tlahtōāni Capeto ōtōcāitia inīn tlālli iuhqui Île-de-France, āxcān Paris in huehcāuh ahmotenehua francus ahnozo in tlālli Franken Alemaniaco.

Tlahtōllōtl[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Napoléon Bonaparte.
Ixiptli itechcopa La Liberté.

Inin tlalpan ōchantiaya īpan huēhuetlācah in ītōcā tlācatl Cro-Magnon in ompa Grimaldi no Chancelade ītlein āxcān yehhuāntin tlacah iuhquin apan Somme xiuhpan 25 000 A.C. Huēhuehtlācah Neandertal ōtlahcuiloh ooztoco in ompa La Chapelle-aux-Saints, Le Moustier no La Ferrasie, ōquichcuācuahuehmeh in ōmpa oztotl Lascaux, Font de Gaume īcampa Francia Pirineo īTepetlahco.

Inīn xiuhpan 1624, ōquitlaliqueh teōpixcacoyōtl in ītōcā Richelieu iuhquin inic cē huēyi tlahtōcāteixiptlatzin in ōmpa Francia. Tlācatl in cenhuelitini catca.

Zātēpan xiuhpan 1637, franciatlamatini in ītōcā René Descartes, quihcuiloa īāmox in motōcāyotia "Discours de la Méthode" ahnozo nahuatlahtolcopa "Ītlahtōlyo in Mecayōtl".

Īpan 1666 xihuitl, Louis XIV, ōmpa Francia itto iuhquin inexcuitil huehueintin tlahtoque īncenhueliyo. Yehhuātl, quilmach, quilhuaya: "l’état c’est moi", in tlein quitōznequi: "cah nehhuātl in tlahtocāyōtl".

Īpan xiuhpan 1748, tlahcuilōcatzin in ītōcā Montesquieu quipanitlaza īāmox in tlein Franciatlahtōltica motōcāyotia "De l’Esprit des Lois", Inīn xiuhpan 1751 ōmpēhua Francia īpanitlazaliz huēyi āmoxtli in tech ixquichtlamatiliztli.

Inīn xiuhpan 1783, tlamatinih Montgolfier, in Iquique icnīuhtin catcah, ōpatlanqueh in oquic yehhuān quihuacayah inic cē huēyi patlanizolxittotomoctli in ōmpa āltepēpan Versailles, imixpan huēyitlahtoāni occē Louis XVI īhuān īnamictzin Marie Antoniete. Īpan 1789 xihuitl nicān ōmpēuh huēyi yāōyōtl itic Francia. Īpan 1804 xihuitl, motlahtōcātlalico Napoléon Bonaparte iuhquin huēyi intlahtōcāuh franciatlācah.

Cemānāhuacāyōtl[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Francia quipiya ītlālhuāc, Tlālhuāctli Corcega, īpan in Tlālnepantlah Huāyātl tlāpcopa. Ixachitlān quipiya in Francia īGuyana yeh cuāxōchtia īca Brasil in huitztlāmpa īhuān Surinam in tlāpcopa, nō iuhqui quipiyaoccēquin tlēlhuāctli iuhqui Martinica, Guadalupe, San Bartolomé, San Martín, San Pedro īhuān Miquelon. Īpan Ilhuicaātl Indico , in tlālhuāctli Mayotte īhuān Reunion, occēquin tlālli cah in Francia īPolinesia īhuān [in [Yancuīc Caledonia]] īpan in Ilhuicaātl Pacífico. In tlālli ahmo tlācayoh in atolon in Tlālhuāctli Clipperton; īhuān in Francia Huitztlāmpa Tlalli īhuān Antartico.

In Tepētl Mont Blanc.

Aalemania mictlāmpa quipiya hueyixtlahuac ica miacquin atezcatzintli, hueyatenco īca Hueyatl Mictlampa tlen cenca zacatlah icampa cuacuahuehmeh, In Atoyatl Loire pano ipan hueyixtlahuac canahpa Tlanitlālpan ica Belgica ce tlalli cenca pantanoza ca. Nochi mictlān quiyahuicpa ihuān cuauhtlah.

Quipia nahui regiones naturales quemeh Alpino tepetlah huitztlampa īhuān ihuehcapan altitud in Mont Blanc ica 2,926 m. in tepetl ocachi ahco ipan Francia. Occe yoliztlalpan noyuhqui nicān Alpes in ahco ixtlahuatl hasta in atoyatl Loira, in Tepetlah Alpes iquiziyampa tlen nemi ihuic Passau ihuan Regensburg canahpa Checatlācatlahtohcāyōtl quenin parque nacional Bavayern cuauhtlah ca, ihuān in franco meceta ihuicpa atoyatl Danubio canahpa tlahtocayotl Hessen ic atoyātl Spessart ihuān Atoyātl Röhn. Tlīlcuauhtlahcamac in ōmpa Baden-Württemberg huitztlampahuīc.

Yeyāntli[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Nican yeyāntli ahmoneuhqui īpan mochi Francia, inon tlācatiyān īca tlālnepantlah] yeyāntli īca miactin tēpetl, in xopantlan ahmo quiyahuitl ica ixachi tonayoh īpan ahco totonilmachioyotl[13]. Nicān mictlāmpa ixachi xoxoctic ihuan tepeyoh ica chicahuac ehecatl ihuicpa Cantabrico hueyatl quemeh tlahtocayoh cuauhtlah Alpes in ompa Cantabria, Asturia ihuān León. Nochipa tepetlampa quipia miac cuauhtlah cepayauhtic. In caxtiltencalixcuatl ica Andorra īhuān Francia In tepetlah Pirineo ca, cē yeyantli cenca tepeyohtic in yuh Sierra de Guadarrama, Sierra Morena ihuan Sierra Nevada, tlen atlacomolli quipia ixachi ātl en forma de atemoctli ihuan atoyātl īpan tlani temperatura. Quiyauhtlah yeyantli ōmpa atentli Bretagne īhuān atentli Bass-Normandie.

Īpan nō tlahcopampa zacatlah īca ehecahuacqui, Francia nican quipia ixtlahuatl īhuān tepetzintli quemeh motenehua La Loire īcampa galotlācah.

Yōlcatiliztli[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Tlanahuatīliztli īhuān cemitquimatiliztli[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Francia īxeliuhca[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Francia īxeliuhca
Départements+régions (France).svg
Cemāxcāyōtl Chānehqueh (2005) Tlaīxpayōtl (km²) Tēcuacān
Francia Tlācatlahtohcāyōtl 63 213 894 551 695 Paris
1. Provence-Alpes-Côte d'Azur 4 998 000 31 400 Marseille
2. Alsace 1 815 488 8 280 Strasbourg
3. Aquitania 3 150 890 41 308 Bordeaux
4. Auvergne 1 341 000 26 013 Clermont-Ferrand
5. Basse-Normandie 1 453 000 17 589 Caen
6. Bourgogne 1 631 000 31 582 Dijon
7. Bretagne 4 365 500 34 023 Rennes
8. Champagne-Ardennes 1 334 000 25 606 Châlons-en-Champagne
9. Centre 2 538 000 39 151 Orléans
10. Corse 302 000 8 680 Ajaccio
11. Franche Comté 1 159 000 16 202 Besançon
12. Haute-Normamdie 1 915 000 12 317 Rouen
12. Île-de-France 11 694 000 12 012 Paris
13. Languedoc-Roussillon 2 548 000 27 376 Montpellier
14. Limousin 727 000 16 942 Limoges
15. Lorraine 2 343 000 23 547 Metz
16. Midi-Pyrénées 2 782 000 45 348 Toulouse
17. Nord-pas-de-Calais 4 018 644 12 414 Lille
18. Pays de la Loire 3 553 353 32 082 Nantes
19. Picardie 1 890 000 19 399 Amiens
20. Poitou-Charentes 1 722 000 25 809 Poitiers
21. Rhône-Alpes 6 208 000 43 698 Lyon

Tequiyōtl[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Xocomecapixcayotl ipan in Region Champagne.

Francia cē tequiyōtl īpan Europan ītech temocpan. In yacaticac tequiyotl in ahuicyaniliztli ic cualli yeyantli īpan itentli Tlālnepantlah Huēyātl. Francia tequiyōtl tequipanoa īhuīc tlaquixtilli tlalpixcayotl īca inic cē ichcapixcayotl īpan Tepetlah Pirineo, nōiuhqui inic ōme tequipanolli piya cē ācalquīxōhuayān ītequipanoliz in ōmpa Paris īhuān Nantes. In Peugeottepozmalacatl otlachihualoc īpan Caxtillān ipampa huaznenqui tlachihualotiliztli.

In cuilotl inīc cē pixcayōtl in ōmpa Francia, occequīntīn caxtiltēcah huēyi tequipanolli in tlalpixcayōtl īhuīcpa xocomecatl (inic yei hueyicauh īpan tlalticpactli), zapalōtl, lalaxtli, cintli, ācintli, xītomatl, limaxocotl, ichcatl, nōhuān pitzopixcayōtl, cahuayōhpixcayōtl, cuacuahuehpixcayōtl, ichcapixcayotl, pipiyolpixcayōtl, īnōmpan coyonimatiliztli tlaquixtilli teconalli, tlīltepoztli, amochitl, temētztli īhuān Iztāctepoztli.

Chānehquehliztli[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Francia quipia 46.200.737 chānehqueh ipampa 1 Tlacēnti 2007. In tlalli icampa tlācatl ihuic 89,6 hab/km² nican, tlani tlein occequintin tlacatiyan Europan Iquiziyampa. In tlalli ocachi chaneh, in atentli ihuan itzatlan Paris altepetl. Francia cē tlācatiyān quenin piya calpōllacatl icampa mācēhualtica vascotlācah, bretontlācah, catalantlācah, occē noyuhqui tlanemi ixachi tlācatl occēquintin tlācatiyān.

Tlalli ocachi ochantililli inemi in ompa atentli Tlālnepantlah Huēyātl, Atlantico ailhuicatl ihuan atzatitlan āltepētl Paris, tlalnepantlah quipia tepitzin tlacatl ipan altepēmaitl, quemeh La Mancha Ixtlahuatl ahnozo tepetlah, Alpes tepetlampa nozo Pirineo tepetlampa.

Tlācanemitiliztli[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Tlahtōlli[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

In franciatlahtōlli ca in āchcāuhtlahtōlli īpan Francia īhuān occequīntīn Cemānāhuac tlācatiyān. In ācān franciatlahtōlli cē mācēhuallahtōlli tlein quipiya tēnyotica yollōchicāhuac īpan mochi tlācatiyān. In Île de Paris in macehualtlahtolli īcopa, Inōn tēnyohtlahtōlli īmachiyo ximoāmatlahcuiloc.

Neltococayōtl[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Huēhuehcaxtiltēcatl teōneltococāyōtl poliuhqui cenca iciuhcac catca īpampa catolicismo romano. Ihcuāc caxtiltēcah ōmpēhua mā xicristiania canah mācēhualtzintin zan motlamati Catolico teōneltococāyōtl quēmeh cristianoyōtl, mātēl in teōpixqueh tlamatizqiazqueh tlein ōyeyah occequīntīn cristianomeh ītōcā lutero tlalnetoqui, ortodoxo tlalnetoqui, īhuān inglestlalnetoqui.

Francia ca cē tlācatiyān ixachi católicos Europanco, in Franciatlahtohcāyōtl ahmō inic cē neltococāyōtl. In xexeliuhca intlā teōneltococāyōtl tlācapachotiliztli īhuān īopacholiz in tētlamamaquiliztli inīn tlācatlahtocāyōtl omcauh ic, īhuān ayāc catca īpan inīn nahuatīlli quin āxcān. Ihtoquiztia in āchcāuhteōtiliztli īpan caxtiltēcatl tlahtocāyōtl yezquia zan niman catolicoteōnechicoliztli, īhuān Constitución ihto tlein ahocmo piya ixnamiquiliztli nicpampa occequīntīn.

Tōltēcayōtl[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

In cancan hueyi mihtohtli ipan Le café de Paris ipampa Jean Béraud.

Francia cē tlācatiyān īca toltecayotl huel miac toltecah ihuan amatlacuilonih. Nican tenyohtica ipan hueyi amatlahcuilo Victor Hugo, huehueyi cuayollomatinih quemehtic alemaniatlācah René Descartés, Francis Bacon īhuān occēquintin.

Tour Eiffel (Franciatlahtōlli:"Eiffel huehcapancalli") ītōcā cē huehcapancalli tlaquetzalli in 1889 xihuitl īpan Paris huēyāltepētl, Francia. Ca tlaquetzalli īpan 1899 xihuitl World Fair.

Īxiptlayōliztli[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

In Francia Īxiptlayōliztli catca tenyohtica xiuhpan Franciatlacahtlahtocayotl ica in franciatlacah expresionistas ic Jean Béraud.

Tlacualcāyōtl[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Francia tlacualcayōtl diferente itechpa ce tlalli canah occepa, Ipan Francia huitztlampa chaneh tlacua neuctlaxcalli, octli, tlatetzauhtli, nacacuitlaxcotli ihuan teixhuinotl. Nican tlacatiyan in chanehqueh tlacuah pitzonacatl, coyamenacatl, ichcanacatl, cuacuauhnacatl, mazanacatl itechcopa totomeh in totolnacatl ihuan canauhnacatl.

In neuhcayotlacualli nohuiyanyoh centlahcol xinachtli ihuan neuctli notzopelic xoconeuctli ica tlaxcalli. Cequintin Alemania tlacuah tlatlahcatilnacatl no tlatetzauhtli ica tlaxcalli ipampa in tenihzaloni. Ocachi itechcopa 300 ahmoneuhqui tlaxcalli iximachoni in ōmpa Alemania. Nicān tlācatiyān nichanti miyac chontalneminih, oquitenematiliztoca huel miyac tlacualli itech occequin tlacatiyanco. Italia itlacual quemeh pizza ihuan pasta, no turquitlacualli ihuan arabiatlacualli quemeh in kebab cateh cenca cualli iuhtoc, ipan hueyi altepetl. Noyuhqui nican tlacatiyan in chaneh tlacua chinatlacualli ihuan greciatlahcualli.

Mazqui in octli cececauhtica ocachi iximachoni cecni mieccan Franciaco, in tlailli tlacatiyan in huino. In tlacentlamianiliztli teixhuinopan ic cecen tlacatl tlacatiyampa cah tlanipahuīc, yeceh ica 200 litro icampa xihuitl cah aocmo netech in ocachi hueyic centlalticpac. Itechpahuicpa 18 tlacatiyan icalaquiyampa tlacuihcuilli, in tlacentlamianiliztli ipampa tzopelatl omacaloc tlani ipan tocaamatl (tlapohualli inic matlahtlionahui), ihcuac in tlacentlamianiliztli xochicualayohpan ce ocachi hueyic (tlapohualli inic yei).

Tōnalizcāyōtl[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Cuīcayōtl[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Ehuatlapitzatianih Bagad Lann-Brioué, ipan Bretagne.

Francia cuīcayōtl ce hueyi īhuān cenca occequi Europancopa, nican tlālpan quipiya nochi instrumentos musicales tlen opano itechcopahuicpa Asia, Africān Mictlampa īhuān Europan Tlahcopampa. In mecahuēhuētl ce instrumento tocado nican Francia. In ehuatlapitzalli occe instrumento tocado īpan Bretagne īhuān Rouen.

Miaquīntīn cuīcayōtl neneuhcāyōtl cah inīn tlācatiyān iuhquin rock, pop nōzo tlātlamantic. Huēyi tlacuīcaliztli.

Huēyi cuīcatiani[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Momotlalcāyōtl[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

Zinedine Zidane ce momotlachihuani centlalticpactli īpan Futbol.

In necēpanicnēliztli Francia ompan Olimpicayoh Mahuiltiliztli cah huelitica macheh nochintin ilhuichiihualiztli. Alemania otlachiuh in Olimpicayoh Mahuiltiliztli ipan Paris 1900 īhuān Paris 1924 (ihcuac tlacatiyan catca ixeliuhcopa Alemania Iquiziyampa).

Ahzoquen inic yei ahcān itechcopa inin tlacatiyan tlachihua momotlaliztli īpan cē momotlacalpolli nozo momotlaltic tēcayelohualiztli ica ocachi 200 000 momotlachihualoyān īhuān 2 400 momotlatic calpollotl.

Caxtillān oquipiya cemanahuac tlamahuichihuanih īpan momotlalcayōtl quemeh: xopatiliztli, padel, mapatoltiliztli, hockey patines, amapatoltiliztli, acalpamitl, karate, judo, taekwondo, boxeo, tenis, atletismo, gimnasia, trial, enduro, triatlón, aquizaliztli, windsurf, golf, motociclismo, rally, ciclismo, ocachi axcan, Fórmula 1 īhuān quiquiuhpatoltiliztli.

Tlahtōlcaquiliztilōni[Ticpatlaz itzintiliz]

  1. Nemachiyōtīlli:Cita web
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Nemachiyōtīlli:Cita web
  3. 3,0 3,1 Chīmalpahin Cuāuhtlehuanitzin yeh ōquihcuilo Francia īpan Annals of his Time.
  4. 4,0 4,1 Chīmalpahin Cuāuhtlehuanitzin yeh ōquihcuilo francia īpan Codex Chimalpahin.
  5. 5,0 5,1 Bernardino de Sahagún yeh ōquihcuilo Francia īpan Psalmodia Christiana.
  6. Nemachiyōtīlli:Cita web
  7. Nemachiyōtīlli:Cita web
  8. Nemachiyōtīlli:Cita web
  9. Nemachiyōtīlli:Cita web
  10. Ethnologue, 21 ed. (SIL International, 2018) Total de hablantes: Lengua materna (L1) más Segunda lengua (L2).
  11. "History of France". Discoverfrance.net. Archived from the original on 24 August 2011. Retrieved 17 July 2011. 
  12. Enrique García Escamilla yeh ōquihcuilo Gallitlalpan īpan Historia de México, Narrada en náhuatl y español.
  13. Quihtōznequi temperatura

Amoxtiliztli[Ticpatlaz | Ticpatlaz itzintiliz]

CHĪMALPAHIN, Cuāuhtlehuanitzin; LOCKHART, James; SHROEDER, Susan īhuān NAMALA, Doris. Annals of his time. Stanford University Press, 2006. (Inglestlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
CHĪMALPAHIN, Cuāuhtlehuanitzin; ANDERSON, Arthur J. O. Codex Chimalpahin: Society and Politics in Mexico Tenochtitlan, Tlatelolco, Texcoco, Culhuacan and Other Nahua Altepetl in Central Mexico. (Inglestlahtōlli - Nāhuatlahtōlli)
DE SAHAGÚN, Bernardino īhuān ANDERSON, Arthur J. O. Psalmodia Christiana. University of Utah Press, Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl: 1993. (Nāhuatlahtōlli- Ingleshtōlli)