Bolivia

Īhuīcpa Huiquipedia, in yōllōxoxouhqui cēntlamatilizāmoxtli
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Wikisaurus.svg Inin tlahcuilolli monequi toquiliztequitl, inon tlahtoliztli ahmo quipia tlahtolcaquiliztiloni.
Nepapantlacatiyan tlahtohcayotl Bolivia

Estado Plurinacional de Bolivia
Wuliwya Suyu
Buliwya Achka Nasyun Mama Llaqta
Tetã Volívia
Bolivia pamitl Bolivia chimalli
Ipan Bolivia Ichimal Bolivia
Tlacatiyancuicatl: Bolivia tlacatiyancuicatl
 
Estado Plurinacional de Bolivia Wuliwya Suyu Buliwya Achka Nasyun Mama Llaqta Tetã Volívia tlatectli
 
Tecuacan n/d
Tecpantlahtolli n/d
Tenahuatiyotl
Tlaixpayotl
 • Mochi,
 • % atl
Tlahtohcayotenco
Hueyatenco

n/d
n/d
n/d
n/d
‎Cuaxochtli n/d
Nelihuehcapanca n/d
Chanehqueh
 • Mochi
 • Pozahuacayotl

n/d
n/d
‎Tlacatocaitl n/d
PIB (nominal)
 • Mochi
 • PIB per capita

USD 16,699,000,000
n/d
PIB (PPA)
 • Mochi
 • PIB per capita

USD. 42,121,000,000
n/d
IDH 0.723
Tomin n/d
Cemanahuacahuitl n/d
Matlatzalan n/d
Tepozehecanonotzalli n/d
Tlahuilehecanonotzalli n/d
Ihcuilolli n/d

Bolivia nozo Nepapantlacatiyan Tlahtocayotl Bolivia[1] (caxtillāntlahtolcopa Bolivia, Aimaratlahtolli: Wuliwya, quechhuatlahtolcopa Bulibya, Guaranitlahtolli: Volivia), ce tlacatiyan ipan America Huiztlampa ca. Sucre itecuacan in Bolivia tlalli.

Cuaxochtia canahpa mictlampa ica Brasil, canahpa huitztlampa no Argentina, canahpa iquizayampa no Paraguay huan Brasil, canahpa icalaquitlampa no Peru huan Chile.

Tlaltocayotl[xikpatla | xikpatla itsintlan]

Inin tlacatiyan piya in latintlahtolli Bolivia, tlen nahuatlahtolcopa ipampa yaquizqui Simón Bolívar in quemeh tlalli itech Bolívar (inic ce Bolivia tlahtohcateixiptlah). Inin tocayotl quihto ipampa in teopixqui Manuel Martín Cruz ipan inic ce tlahtoloyan ihuicpa Chuquisaca oquihtoa Si de Rómulo, Roma; de Bolívar, Bolivia (Intla Romulo, Roma; itech Bolívar, Bolivia).

Huehcapatlahtoliztli[xikpatla | xikpatla itsintlan]

In nicān tlālpan ōchanti catca īhuīcpa 2000 xihuitl īcampa. Nicān ōtlaimacaci miaquīntīn huehuēcauh chīhuatlacayōtl īpan Andes tepētlān īhuān ixtlahuahcān. In Tiwanaku tōltēcāyōtl īhuān aymaratlahtocāyōtl achtotipan huaritlācah. Inōnqueh tlatlahtocāyōtl catcah īca in Inca Huēyitlahtocāyōtl īpan Macuīlpōhualxihuitl 13.

Inca toltecayotl ce tlacayotl in pohualxihuitl chicueyi (XIII), inin tlalli ochanti in pohualxiuhpan caxtolli (XV) yehyehua oacicoh caxtiltecah. Inonqueh xihuitl nican oyeya tlatlalilli ipampa aymara chanehqueh motocayotia coyah, pacaheh, lupacah, omasuyuh, tlein coyah otepanih in tlalpan canah Cusco. Inca Pachacuti nozo hueytlahtoani Cusco oquintlaz in coyatlacah ihuan oquipololo huey ahcopa ixtlahuahcan axcan Bolivia. Inon tlalli ixeliuh nahui tlalteucyotl motoca Tihuantinsuyu ihuan tepitzin teucyotl Coyasuyu.

Inic ce europanecatl Diego de Almagro catca nican tlalpan in xiuhpan 1535, quintepan xi aci canahpa Cusco zan niman onenemi icampa Chile. Zatepan omic Diego de Almagro, Francisco Pizarro otitlani iicniuh Gonzalo Pizarro icampa xi pololo teucyotl Coyasuyu. Pedro de Anzuárez oaltepetlali Chuquisaca (axcan altepetl Sucre) in xihuitl 1538. Inin tlalpan oquipiaya miactin chalchiuhtetl oztopan ihuan atoctli, altepetl Potosí oaltepetlali in xihuitl 1546 ihuan ocachi chantililli catca in xiuhpan 1574 in ompa Ixachitlān; nican tlalli oquipiaya oztoyotl iztateocuitlaco motenehua Cerro Rico del Potosí (Necuiltonitepec Potosí) in xiuhpan 1611 quemeh hueyi tlachihuani ihuic iztateocuitlatl ipan Cemanahuactli. Potosí motocayotia Villa Imperial (hueytlahtocayotic Altepetl) ipampa Carlos Inic Ce ihuicpa Caxtillān.

Tlalticpacmatiliztli[xikpatla | xikpatla itsintlan]


Compass rose pale.svg Flag of Peru.svg Peru Flag of Brazil.svg Brasil Flag of Brazil.svg Brasil Compass rose pale.svg
Flag of Peru.svg Peru Norte Flag of Brazil.svg Brasil
Oeste   Piedra del Sol central disc.jpg    Este
Sur
Flag of Chile.svg Chile Flag of Argentina.svg Argentina Flag of Paraguay.svg Paraguay


Quipia nahui regiones naturales quemeh Andes tepetlan ihuan imayor altitud in Sahama ica 6,542 m. in tepetl ocachi ahco ipan Bolivia. Occe naturaltlalpan noyuhqui nican Bolivia in ahco ixtlahuatl hasta in atoyatl Amazonas ihuan tlahtocayotl Peru in atezcatl Titicaca, in Tepetlan Bolivia iquiziyampa tlen nemi ihuic Madidi ihuan Uyuni canahpa Chile quenin parque nacional Bolivia cuauhtlah ca, ihuan in chiltecatl altiplano canah huitztlampa Argentina.

Yoliztli[xikpatla | xikpatla itsintlan]

Nican Bolivia quipiya cuauhtontli diferentes, quemeh apachtli, copalcuahuitl, teonochtli, nohpalli, calden huan ohcequin.

No xiquitta Argentina quipiya totomeh quemeh tlacatototl, tzopilocuauhtli, cozcacuauhtli, totomichin, noihqui quipiya yolcameh chichinimeh peruichcatl, alpaca, huanaco, huicuna, huemul, azcacoyotl, miztli, ocelotl, ayotochtli, hueyimichin, amiztli huan ohcequin.

Teyacanaliztli[xikpatla | xikpatla itsintlan]

Bolivia ixeliuhca[xikpatla | xikpatla itsintlan]

Bolivia ixeliuhca
Departamentos de Bolivia.png
Tlahtocayotl Chānehqueh (2005) Tentli (km²) Tecuacan
Bolivia itlacatlahtohcayo 10 027 644 1 098 581 Sucre
1. Beni 430 049 213 564 Trinidad
2. Chuquisaca 631 062 51 524 Sucre
3. Cochabamba 1 786 040 55 631 Cochabamba
4. La Paz 2 756 989 133 985 La Paz
5. Oruro 444 093 53 558 Oruro
6. Pando 75 335 63 827 Cobija
7. Potosí 780 392 118 218 Potosí
8. Santa Cruz 2 626 697 370 621 Santa Cruz de la Sierra
9. Tarixa 496 988 37 623 Tarixa

Tequitiliztli[xikpatla | xikpatla itsintlan]

Bolivitlān cē tequiyōtl īpan Ixachitlān ītech temocpan. Bolivia tequiyōtl tequipanoa īhuīc tlaquixtilli tlalpixcayotl īca inic cē ichcapixcayotl ipan Andes Tepētlah, nōiuhqui inic ōme tequipanolli piya cē ācalquīxōhuayān ītequipanoliz in ōmpa Huaqui ihuan Copacabana.

Occequīntīn bolivia huēyi tequipanolli in tlalpixcayōtl īhuīpan cafecacahuatl (inic ome hueyicauh ipan tlalticpactli), tzapalolli, tzopelacatl, cintli, ācintli, camohtli, limonxcotl, ichcatl, nōhuān pitzopixcayōtl, cahuayōhpixcayōtl, cuacuahuehpixcayōtl, ichcapixcayotl, pipiyolpixcayōtl, īnōmpan coyonimatiliztli tlaquixtilli teconalli, cōztic teōcuitlatl, tlīltepoztli, amochitl, temētztli, Iztāctepoztli, platino, ihuan chālchihuitl.

Tequinemiliztli[xikpatla | xikpatla itsintlan]

No xiquitta[xikpatla | xikpatla itsintlan]

Amoxtiliztli[xikpatla | xikpatla itsintlan]

  • Ediciones Trébol, Diccionario Enciclopédico Visual īpān caxtillahtōlli, Cargraphics S.A., otepoztlahcuiloc ipan Colombia, 1997.

Toquiliztequitl[xikpatla | xikpatla itsintlan]

  1. Decreto supremo Nº 0048 del 18 de marzo de 2009

Ohcequin necuazaloliztli[xikpatla | xikpatla itsintlan]