Yancuīc Mēxihco
| State of New Mexico Estado de Nuevo México Yootó hahoodzo Yancuīc Mēxihco |
|
 Pāmitl Yancuīc Mēxihco |
 Chīmalli Yancuīc Mēxihco |
| Apodo Land of Enchantment / Tierra de Encanto Lema Crescit eundo |
|
 Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl ītlahtohcāyōhuān |
|
| Āltepēnānyōtl | Santa Fe Ānalco |
| Huēyi āltepētl | Albuquerque |
| Tēntli - Posición |
315,194 km2 |
| Coordenadas - Latitud - Longitud - Altitud máxima |
31°20' N - 37° N 103° O - 109° O Wheeler Peak (4 014 msnm) |
| Chānehqueh - Posición - Densidad - Posición |
1 819 046 chān. 36 5.79 chān/km² 45 |
| Āchcāuhtlahtōlli | Inglatlahtōlli īhuān Caxtillāntlahtōlli |
| IDH estatal Posición |
|
| PIB PIB Per Capita |
$ MDD $ USD |
| Creación | |
| Tēpachoāni | Susana Martinez |
| Senadores | Jeff Bingaman (D) Tom Udall (R) |
| Huso horario | UTC-7 (Tepētl iman) |
| Tlācatōcāitl | Yancuīc mēxihcatl, Yancuīc mēxihcah |
| Abreviaturas - USPS - ISO 3166-2 |
NM US-NM |
| Cemtlālticpamātlatl āmatl | www.newmexico.gov |
Yancuīc Mēxihco[1], nōzo in Tlahtohcāyōtl Yancuīc Mēxihco (inglatlahtōlli: State of New Mexico īhuān caxtillāntlahtōlli: Estado de Nuevo México), inin tlahtohcāyōtl ca īpan Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān.
Ayamictlampa tlahtocayotl Colorado (Tlalchiltic), huitztlampa ica Texas ihuan Mēxihco (mēxihcah tlahtocayotl Chihuahuac īhuān Sonora), icalaquiyampa Arizona ihuan iquizayampa Texas īhuān Oklahoma. Santa Fe Ānalco ialtepenanyo, ihuan in hueyaltepetl Albuquerque, occequin altepetl Las Cruces ihuan Gallup.
Inīn tlahcuilōlco |
[ticpatlāz] Tōcāitl
Mēxihco quitōznehqui Mēxihtli ahnōzo Mēxihtin īhuān -co. Quilmach cē aztēcatl yāōquizqui in ōmpa Chicōmoztoc. Nōzo occequīntīn quihtoa "Mēxihtli": "Mētztli", "xīctli" īhuān "-co".
Īachtopa occē tōcāitl: "Provinicia de Nuevo México" (Tlahtohcānaltepetl Yancuīc Mēxihco), īhuān "State of New México/Estado de Nuevo México" (Tlahtohcāyōtl Yancuīc Mēxihco) xihpan 1912. Āxcān Caxtillahtōlli tlahcuiloa "Yancuīc Mēxihco" quēmeh, inglatlahtōlcopa New Mexico, in Nuevo México ipan Mēxihco ahnōzo Nuevo Méjico in ōmpa Caxtillān.
[ticpatlāz] Tlahtōllōtl
Achcauhtlacah ihuicpa Yancuic Mexihco catcah Anasazi macehualtlacah. In pohualxiuhpan XVI, ihcuac oquitlachiuh inic ce tenamiquiliztli ica europanecah, inin tlalli ochantilli catca icampa Pueblo macehualtlacah.
Francisco Vásquez de Coronado oquitlacetili ce tlayehcoliztli ipan Cacquetlan, Yancuic Galixia itech 1540 ihuan 1542 ic xittontla chicome altepetl ihuicpa Cibola oquihto ipampa Cabeza de Vaca tlein oitta iahuicyaliz icampa Florida canahpa Mexihco. Coronado icel onamiqui xamixcalli ihuan tepitzin altepemaitl, zanno ocaltza canah Mēxihco. Quintepan Juan de Oñate oaltepetlali inic ce altepetl ipan in axcan Yancuic Mexihco xiuhpan 1598 motenehua San Juan ipan Río Grande.
Juan de Oñate ocueponi in hueyitlahtocac ohtli, in caxtiltecatl Oñate inic ce tepantlahtoani ihuicpa Hueyaltepetl Yancuic Mexihco ihuic Yancuic Caxtillan. In Acoma macehualtecah oquiatlacamachili itech teyouh tepachohuani Juan de Oñate, caxtiltecah ihuan mexihcah.
Īpan 1846 xihuitl, Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl quinyāōchīhua īca īhuān Mēxihco quintlatlalochtia Texas, Yancuīc Mēxihco, California īhuān occē mēxihcatl tlahcotoncāyōtl.
Inin xiuhpan 1945, Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān tlanelti iahuachuaz xittontlayonqui in ompa Alamogordo, Yancuīc Mēxihco.
In nahuatiloyan otlachiuh Yancuic Mexihco tlahtocayotl tlapohualli 47 (ompohualli ihuan chicome) ihuicpa Tlacetililli Tlahtocayotl in 6 enero 1912. In tlachihualiztli ihuic calnahuac tlahtocayotl Arizona, in 14 febrero 1912 otlachiuh 48 tlacetililli tlahtocayotl nican tlalpan.
[ticpatlāz] Cemānāhuacāyōtl
[ticpatlāz] Yōlcatiliztli
Nō xiquitta yancuīc mēxihcah totomeh quemeh cuāuhtli, tzopilōtl, centzontli, quetzaltōtōtl, alotl, ahnozo yōlcah ocēlōtl, coyōtl, māpachtli, miztli, tecuanōtl, cuechcōātl, tlācamichin, āyōtōchtli, āxōlōtl, āmiztli īhuān occequīntīn.
[ticpatlāz] Tequiyōtl
[ticpatlāz] Tlahtōlli
Yancuīc Mēxihco ce tlahtohcāyōtl icampa miac tlahtōlli, in inglatlahtōlli ihuān caxtillahtōlli ca onemachti, mazqui in Constitución xiuhpampa 1912 omonequi ce itepacholiz ometlahtoltica, auh inin tlahtohcāyōtl ahmo quipiya nahuatiltlahtolli. Oc ihqui in yancuīc mēxihcatl Constitución motenehua ome tlahtōlcopa icampa īchanehhuān (Inglatlahtolli ihuan Caxtillahtōlli) ica pehualiztli itechpahuic īxōtiā huān teīxquetza itlamaniliz. In xihuitl 1995 Yancuīc Mēxihco tēnematilizcuini ce tlahtohcāyōtl cuicatl ometlahtoltica, quitoznequi New Mexico - Mi Lindo Nuevo México (Yancuīc Mēxihco – Nocuacualtzin Yancuīc Mēxihco).
[ticpatlāz] Tōltēcayōtl
[ticpatlāz] Nō xiquitta
[ticpatlāz] Āltepēmachiōtl
[ticpatlāz] Occequīntīn macehuallahtōlcopa
- Tzapotēcatlahtōlli: México Cobe
- Otontlahtōlli: R'ayu Mundö
[ticpatlāz] Āmoxtiliztli
[ticpatlāz] Tlahtōlcaquiliztilōni
- ↑ Chīmalpahin Cuāuhtlehuanitzin yeh Ōquihcuilo iuhqui yancuic huehue mexico īpan Annals of his Time.
