Tlālticpactli
Īhuīcpa Huiquipedia, in yōllōxoxouhqui cēntlamatilizāmoxtli
| Tlālticpactli | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||
| Machiyōtl |   |
||||||
| Xonecuilli tlanōnōtzaliztli | |||||||
| Semieje mayor | 149,597,887.5km | ||||||
| Semieje menor | 149,576,999.826km | ||||||
| Tōnanāhuac | 0.983 | ||||||
| Huehcatōnaliztli | 1.017 | ||||||
| Radio medio | 149,597,870km | ||||||
| Excentricidad | 0.0167 | ||||||
| Xonecuilcāhuitl | 356.2564 | ||||||
| Velocidad orbital media | 30.287 | ||||||
| Inclinación | 23.27 | ||||||
| Mētztli | 1 (Mētztli) | ||||||
| Iuhcāyōtechcopa | |||||||
| Diámetro ecuatorial | 12,756.28 | ||||||
| Diámetro polar | 12,713.50 | ||||||
| Diámetro medio | 12,742.00 | ||||||
| Tlatēxxīnepalōni īpan | 510,065,284.702 km² | ||||||
| Pipincāyōtl | 5.974×1024 kg | ||||||
| Pozāhuacāyōtl media | 5.515 g/cm³ | ||||||
| Gravedad superficial | 9.78 m/s² | ||||||
| Periodo de rotación | 23.9345 h | ||||||
| Inclinación axial | 23.45° | ||||||
| Albedo superficial | 31 - 32 % | ||||||
| Velocidad de escape | 11.186 | ||||||
| Temperatura superficial |
|
||||||
| Ehēcaololōlli ītlanōnōtzaliz | |||||||
| Pātzoliztli īehēcaololōlli | 101,325kPa | ||||||
| Ehēcatehuiltic | 78.08% | ||||||
| Ehēcayoh | 20.95% | ||||||
| Argón | 0.93% | ||||||
| Dióxido de tecolli | 355 ppmv (variable) | ||||||
| Yancuīquehēcatl | 18.2 ppmv | ||||||
| Tōnatiuyoh | 5.24 ppmv | ||||||
| Metano | 1.72 ppmv | ||||||
| Kriptón | 1 ppmv | ||||||
| Āyōcoxqui | 5 ppmv | ||||||
| Óxido nitroso | 0.31 ppmv | ||||||
| Xenón | 0.08 ppmv | ||||||
| Monóxido de tecolli | 0.05 ppmv | ||||||
| Ozono | 0.02 - 0.03 (variable) | ||||||
| Clorofluorocarburos | 0.02 - 0.03 ppbv | ||||||
| Āpōctli | <4% (variable), no computable para aire seco | ||||||
| nehnencācītlalli ītlachīhualiz | |||||||
| Tlīltepoztli | 34.6% | ||||||
| Ehēcayoh | 29.54% | ||||||
| Tecpatli | 12.7% | ||||||
| Magensio | 2.4% | ||||||
| Iztactepoztli | 1.9% | ||||||
| Tlequiquiztlālli | 0.05% | ||||||
| Occē | 3.65% | ||||||
Tlālticpactli ītōcā inic ēyi nehnencācītlalli Tōnatiuh Īchānco īhuān inic mācuīlli īpampa īoctacayo. Cah in centenehnencācītlalli tlein ammachilia quipiya yōliztli. In Tlālticpactli neneuhqui chīhualoyān tlein in Tōnatiuh īhuān in Tōnatiuh Īchān.
In 71% in Tlālticpactli ītlaīxpayo cah tlatzacualloh in ātl. Cah in cēnehnencācītlalli īpan in tlein in ātl cah ātic īpan in tlaīxpayōtl. In ātl monequi ic in yōliliztli, chīhua in sistema de circulación īhuān erosión.
In Tlālticpactli quipiya cē centemētztli, in Mētztli. In sistema Tlālticpactli-Mētztli cah huel nōncuahquīzqui.
[ticpatlāz] Iuhcāyōtl
Īpan tlahtōllōtl neneltocayah tlaxexelolli iuhcāyōtl ītechpa Tlālticpactli iuhqui in ixtlāhuatl yahualli, tlayahualoh ic ātōyātl Oceano (Homero). In Pitargorasneltocayōtl īhuān Platón neltocayōh tlein in yēctic olōlli. Aristóteles ōcatca in āquin nēxtia tlein Tlālticpactli olōlihuic in ihcuāc cuālo Tōnatiuh. Īhuīcpa inin immanti in tētlatlaniliztli ōcatca in īxquichqui.
Īpan in huehcāuh mēxihcatl neltocatiliztli, in Tlālticpactli ōcatca īxiptlahtia ic in Cipactli.
Āxcān ammachilia tlein in Tlālticpactli īiuhcayo cah Tlālticpacteuh.
[ticpatlāz] Tlanōnōtzaliztli
In Tlālticpactli piya nāhui huēyi tlaxeliuhcāyōtl ahnozo tlapachiuhcāyōtl: in tlālololōlli, in āololōlli, in ehēcaololōlli īhuān in yōlilizololōlli. Inīn tlapachiuhcāyōtl piya ahmoneneuhqui tlachīhualiztli química īhuān yelizyōtl ītlālmatiliztli.
Ca ōme machiyōtl īpampa tlahtōlmelāhua in Tlālticpac: in Tlālestático īhuān in Tlāldinámico.
[ticpatlāz] Tlālestáticomachiyōtl
- Tlālēhuayōtl: cah in tlapachiuhcāyōtl ocachi tlaīxpayōtl, ītilāhuacāyo octacatia 12km īxquichca 80km īpan cratones. In Tlālehuatl mochīhua in basalto īpan in ilhuicaātl tlahuelmayān[1] īhuān granito īpan in cemantoc tlālli.
- Tilmahtli[2]:ca in tlapachiuhcāyōtl tlālehuatl īhuān yōllōtl ītzalan, ītilāhuacāyo octacatia īxquichca 2900 km.
- Yōllōtl[3]: ca in ocachi centlani tlapachiuhcāyōtl, ītilāhuacāyo octacatia 3475 km.
[ticpatlāz] Tlālnemimachiyōtl
- Teololōlli[4]: ca in tlapachiuhcāyōtl ocachi tlaīxpayōtl, ca elástica. ītilāhuacāyo octacatia 250 km, tlamālcochōlli in tlālehuatl īhuān in pani tilmahtli.
- Ahchicāhuacololōlli [5]: ca in tilmahtli tlein ātic.
- Nepantlahololōlli[6]: ahnozo ītōcā tlani tilmahtli. Tzintia īpan 700 km centlaniyōtl. Mochīhua ic tilictic īhuān totōnqui tetl, tēl īca achi olīniztli.
- Tlapachiuhcāyōtl D [7]: nicān in tetl mototōnilia īpampa hueliti tlehcahuia Teolōlcopa chihualia cē tletepētl.
- Ihticololōlli[8]: ca in yōllōtl.
[ticpatlāz] In Āololōlli
In Tlālticpactli cah in cēnehnencācītlalli amotōnatiuh īchānco in tlein in ātl cah ātic īpan in tlaīxpayōtl. In 71 % in Tlālticpactli ītlaīxpayo cā tlatzacualloh in ātl (97% poyec ātl īhuān in 3% ahmo poyec ātl ca). In āololōlli ītex ahcitinemi 1.4×1021 kg ca.
[ticpatlāz] In Ehēcaololōlli
In Tlālticpactli piya in tetzāhuac ehēcaololōlli, mochīhua in 78% Ehēcatehuiltic, 21% Ehēcayoh īhuān 1% Argón, īhuān in tepitzin occē ehēcatl iuhqui tecolōmehēcayoh[9] īhuān āpoctli. In ehēcaololōlli ītex ahcitinemi 5.1×1018 kg.
[ticpatlāz] Mētztli
Mētztli cah huēyi ītechpa in Tlālticpactli īoctacayo. In Mētztli īyahual cah mitta neneuhqui in Tōnātiuh īyahual in īpampa ōcatca īcualōca in tōnatiuh.
[ticpatlāz] In Tlālticapactli īoliniliz
.gif)
In Tlālticpac chīhualtilia tlayacac ōme oliniztli: mimiloliniztli[10] īpan īmalacayōllo īhuān zacaolinīztli [11] in tlayahualochtia Tōnatiuh īhuān ōme tlaōncayōtl oliniztli: precesión īhuān nutación. Īpampa in translación oliniztli īhuān in oblicuidad de la elíptica mochīhua in nāhui xiuhchīhualoyān[12]. Inōn xiuhcahuitl ca tlamachiyōtīlia ic in tōnalco[13] īhuān in tōnallān[14] ītlanehnehuilizyohual[15] īhuān in xōpantlah[16] īhuān in tlacecēyān[17] īnenquitōnatiuh[18].
[ticpatlāz] In Yōlilizololōlli
In Tlālticpactli ca in cencatyān īpan Cemānāhuac in nemachilia yōliliztli, inin yōliliziuhcayōtl chīhuah in Yōlilizololōlli.
[ticpatlāz] Cemanāhuācayōtl
In Tlālticpactli ītlaīxpayo ahcitinemi mochi 510,000,000 km², tlein in 149,000,000 ca tlālpantli īhuān 361,000,000 ca āpachiuhqui. In huēyi ātēntli īhuitlatzticāyo ahcitinemi 356,000,000 km.
Īpan Tlālticpactli cateh 5 cemantoc tlālli, xeliuhticah īpan 199 tlācatiyān. In cemantoc tlālli īca ocachi tlācatiyān ca Africa īca 54 tētoca ic Europan ica 50, Asia ica 43, Ixachitlān īca 34 īhuān Oceania īca 16. Nō iuhqui cah occequīntīn tlālīxpolōlli.
[ticpatlāz] Tlālticapactli īmachiyo
In ESA tlayahualoah ītepozmētz ca chīhua in Tlālticpactli īmachiyo miac tlanematcāchīhualli.
[ticpatlāz] Nehnencācītlalco
[ticpatlāz] Nehnencācītlalpan
[ticpatlāz] Xonecuilli auh tlanemiliztli
[ticpatlāz] Īxiptli
 Salida de la Tierra |
 Mictlāmpa Mixpāmitl |
 Tlālticpactli |
[ticpatlāz] Nō xiquitta
[ticpatlāz] Tlahtōlcaquiliztilōni
- ↑ Quihtōznequi cuencas oceánicas.
- ↑ Quihtōznequi manto.
- ↑ Quihtōznequi núcleo.
- ↑ Quihtōznequi litósfera.
- ↑ Quihtōznequi astenósfera.
- ↑ Quihtōznequi mesósfera.
- ↑ Quihtōznequi capa D.
- ↑ Quihtōznequi endósfera.
- ↑ Quihtōznequi dióxido de carbono
- ↑ Quihtōznequi rotación.
- ↑ Quihtōznequi translación.
- ↑ Quihtōznequi estaciones.
- ↑ Quihtōznequi primavera, estación seca
- ↑ Quihtōznequi otoño, eſtio quando no llueue.
- ↑ Quihtōznequi equinoccio.
- ↑ Quihtōznequi verano, estación de lluvias.
- ↑ Quihtōznequi invierno.
- ↑ Quihtōznequi solsticio.
[ticpatlāz] Tzonhuiliztli calāmpa
|
|
|---|
 |
| Tōnatiuh · Payīnalli · Cītlalpōl · Tlālli · Chīchīlli · Cerēs · Tezcatlipoca · Tlazōlteōtl · Ilhuicateōtl · Tlāloc · Mictlāntēuctli · Makemake · Eris |
| Cateh nehnencācītlaltōntli Cerēs, Mictlāntēuccītlalli, Makemake īhuān Eris. Nō xiquitta ilhuicacopa tlamantli auh tlamantōntli. |
