Peru
In Peru[4] (caxtillāntlahtōlcopa Perú, Quechhuatlahtōlcopa Piruw) āchcāuhtōca Tlācatlahtohcāyōtl in Peru (caxtillāntlahtōlcopa República del Perú) cē tlācatiyān Ixachitlān Huitztlāmpa, Lima ītēcuacān ca.
Cuāxōchtia canahpa mictlāmpa īca Colombia īhuān Ecuador, canahpa īcalaquitlāmpa nō Pacífico Ilhuicaātl, īhuān canahpa īquizāyampa Bolivia īhuān Brasil, in iuhquin canahpa tlāpcopa Ātezcātl Titicaca, īhuān canahpa huiztlāmpa Chile.
Inīn tlahcuilōlco |
[ticpatlāz] Tlāltōcāitl
Inīn tlācatiyān tlapiya Quechhuatlahtōlli, in tōcāitl īhuīc huēytlahtoāni tlein ōchantiaya īpan Panama īhuān ōquipololo huēyātl canah Chile notōcāyōtia Piruw nozo Biruw.
[ticpatlāz] Tlahtōllōtl
Huehuēcauh tlamantli nicān Peru īca tlācayotica 65,000 xihuitl īcuitlapan cenca cāhuitl zātēpan in tlācah ōpanoh ītech Bering tlālcamatl canahpa Ixachitlān Mictlāmpa zanno Ixachitlān Huitztlāmpa. Nicān ōnamiquih tlācatl Piccaicasa ihtic techcopa oztotl Piquimachay, īpan āxcān tlahtōcāltepētl Ayacucho.
In arqueología machtiliztli quihto ītech yanno inic cē chīhualtlācayōtl īpan Peru, quemeh caraltēcatl, nazcatl, mochicatl, chimucatl, paracatēcatl, chavincatl, huari tepitzin āltepētl īhuān occequīntīn tlahtohcāyōtl quemeh Tihuanahco, Chincha, Lima, īhuān Cuizmanco tlein ōquipolōlō īpampa Inca huēyitlahtohcāyōtl.
Chīhualtlācayōtl Huari ōtlachīhualoc cē tezcatl ihtic huēyitlahtohcāyōtl incatēcatl quenin ōacicoh canahpa āxcān Colombia, Ecuador, Bolivia īhuān Chile, inīn chīhuatlācayōtl cinpixcayōtl, yamapixcayōtl īhuān calpōllālpixcayōtl. Achtotipan īcaxtiltlapolōlōliz in Mahtlācpōhualxihuitl 16, Cuzco ītēcuacān. In cahuēyitlahtohcāyōtl catca, Peru in yōllōtl īhuīcpa Andes tepētlān. Oncān quipiya āltepēhuecauh quemeh Machu Picchu.
In 1821 xiuhpan, Peru quipiya īcelcatiyo īhuīcpa Caxtillān īcan huēyitlahtohcāyōtl Yancuīc Granada motōcāyotia īpampa caxtiltēcah īca Lima ītēcuacān.
[ticpatlāz] Cemānāhuacāyōtl
Īhuēyitlālpan īxtli cah 1,959,248 km² īhuān tlālhuāctlīxtli 5,127 km². Īānāhua tlatlamachiyōtiāni 11,122 km. Ca miaquīn tlālhuāctli. Cuāxōchtia canahpa ayamictlāmpa īca Andes Tepetlah, canahpa huiztlāmpa nō Andes Tepetlahco, canahpa īquizāyampa nō Amazonas cuauhtlah, īhuān canahpa īcalaquitlāmpa nō Ilhuicaātl Pacífico.
Peru cemictica cuaxotia mictlampa ica Ecuador ihuan Colombia, In Atoyatl Amazonas pano ipan hueyixtlahuac cuauhtlacamac canahpa Colombia, Brasil huan Bolivia ce tlalli cenca azoquiyotic ca. In ompa cuaxtia huitztlampa no Chile ihuan Bolivia ipampa Andes Tepetlahco.
[ticpatlāz] Tepētiliztli
Quipia nahui regiones naturales quemeh Andes tepetlah huitztlampa canahpa Mictampa itzatlan Chile, Bolivia īhuān Ecuador; noyuhqui ihuehcapan altitud in cah in Cepayauhtic Huascarán ica 6,600 m. in hueyic tepetl ocachi ahco ipan Peru. Occe yoliztlalpan noyuhqui nicān tlalli in ahco pani ixtlahuatl hasta in atoyatl Amazonas in ompa tlapcopampa, in Tepetlah Andes iquiziyampa tlen nemi ihuic Océano Pacífico.
[ticpatlāz] Yeyāntli
Nican tlalli quipia yei yeyantli, in ompa Ilhuicaātl Pacífico seco ihuan deserticom, tlalnepantlah cenca tepetlaltic ihuan iquiziyampa cenca cuauhtlamacac in Amazonia.
Nican yeyāntli ahmoneuhqui īpan mochi Peru, inon tlācatiyān īca tepetic, huacqui yeyāntli īca miactin tēpetl, in xopantlan ahmo quiyahuitl ica ixachi tonayoh īpan ahco totonilmachioyotl[5]. Nicān mictlāmpa ixachi xoxoctic ihuan tepeyoh ica chicahuac ehecatl ihuicpa Ilhuicaātl Pacífico quemeh tlahtocayoh cuauhtlah In Andes in ompa Caxamarca, Ancax ihuān Cuzco. Nochipa tepetlampa quipia miac cuauhtlah cepayauhtic. In caxtiltencalixcuatl ica Bolivia īhuān Chile In tepetlah Andes ca in Pani Ixtlahuatl, cē yeyantli cenca tepeyohtic in yuh Sierra de Costera, Sierra Central ihuan Amazonia, tlen atlacomolli quipia ixachi ātl en forma de atemoctli ihuan atoyātl īpan tlani temperatura. Quiyauhtlah yeyantli ōmpa atentli Ucayali īhuān atentli Loreto.
Īpan nō tlahcopampa zacatlah īca ehecahuacqui, Peru nican quipia ixtlahuatl īhuān tepetzintli pani atlacomolco itech Lima. In huaccaixtlahuatl[6]. nican tlacatiyan Ica īhuān tlalhuactli Chimbote cah, quemeh tlahtohcayoh ayollohco Paracas itech Corriente de Humboldt in ōmpa Ilhuicaātl Pacífico.
[ticpatlāz] Yōlcatiliztli
Nō xiquitta totomeh quemeh cōzcacuāuhtli, alo ahnozo yōlcah yama, alpaca, huanaco, tozantōchtli, ocēlōtl, āmiztli māpachtlācamāyeh, māpachtli, miztli īhuān occequīntīn.
| Yeliztli ītechcopa Peru | |||||||
| Huēyi cōzcacuāuhtli | māpachtlācamāyeh | Yama | āmiztli | Tunquitōtōtl | |||
| Acer saccharinum | Opuntia ficus-indica | Cantua buxifolia | Cylindropuntia imbricata | Pinus ponderosa | |||
[ticpatlāz] Tlanahuatīliztli īhuān cemitquimatiliztli
Occepa otlatlani Alianza Popular Revolucionaria Americana (APRA) nicpampa tlahtocateixiptla Alan García ixpan ipochcayaotl Ollanta Humala ihicpa Partido Nacionalista nican in Peru.
[ticpatlāz] Peru īxeliuhca
In Tlahtohcāyōtl Peru piya 25 tlahtohcāyōtl īhuān cē Tlahtōlōyān Calpōlli.
| Peru īxeliuhca | |||
| Tlālxeiuhcāyōtl | Chānehqueh (2005) | Tlaīxpayōtl (km²) | Tēcuacān |
| Tlācatlahtohcāyōtl Peru | 44 108 530 | 504 645 | Lima |
| 1. Amazonas | 8 202 220 | 87 268 | Chachapoyas |
| 2. Ancax | 1 326 918 | 47 179 | Huaraz |
| 3. Apurimac | 1 080 138 | 10 603 | Abancay |
| 4. Arequipa | 1 071 221 | 4 992 | Arequipa |
| 5. Ayacucho | 2 075 968 | 7 447 | Ayacucho |
| 6. Caxamarca | 582 138 | 5 221 | Caxamarca |
| 7. Cuzco | 7 364 078 | 32 114 | Cuzco |
| 8. Huancavelica | 2 553 301 | 94 223 | Huancavelica |
| 9. Huanuco | 2 043 100 | 79 463 | Huanuco |
| 10. Ica | 2 783 100 | 29 574 | Ica |
| 11. Junín | 1 097 744 | 41 634 | Huancayo |
| 12. La Libertad | 317 501 | 5 045 | Trujillo |
| 13. Lambayeque | 6 271 638 | 8 021 | Chiclayo |
| 14. Lima | 1 426 109 | 11 313 | Lima |
| 15. Loreto | 619 114 | 10 391 | Iquitos |
| 16. Madre de Dios | 5 029 601 | 23 255 | Puerto Maldonado |
| 17. Moquegua | 2 155 546 | 7 234 | Moquegua |
| 18. Pasco | 78 320 | 19 | Cerro de Pasco |
| 19. Piura | 71 339 | 12 | Piura |
| 20. Puno | 78 320 | 19 | Puno |
| 21. San Martín | 71 339 | 12 | Moyobamba |
| 22. Tacna | 78 320 | 19 | Tacna |
| 23. Tumbes | 71 339 | 12 | Tumbes |
| 24. Ucayali | 78 320 | 19 | Pucallpa |
[ticpatlāz] Tequiyōtl
Peru cē tequiyōtl īpan Ixachitlān ītech temocpan ihuan itomin Sol (Tonatiuh). Perutecatl tequiyōtl tequipanoa īhuīc tlaquixtilli tlalpixcayotl īca inic cē ichcapixcayotl ipan Andes Tepetlah, nōiuhqui inic ōme tequipanolli piya cē ācalquīxōhuayān ītequipanoliz in ōmpa Callao.
Occequīntīn perutecah huēyi tequipanolli in tlalpixcayōtl īhuīpan cafecacahuatl (inic ome hueyicauh ipan tlalticpactli), tzapalolli, tzopelacatl, cintli, ācintli, camohtli, limaxocotl, ichcatl, nōhuān pitzopixcayōtl, cahuayōhpixcayōtl, cuacuahuehpixcayōtl, ichcapixcayotl, pipiyolpixcayōtl, īnōmpan coyonimatiliztli tlaquixtilli teconalli, cōztic teōcuitlatl, tlīltepoztli, amochitl, temētztli, Iztāctepoztli, platino, ihuan chālchihuitl.
[ticpatlāz] Chānehmatiliztli
Īca 27,219,264 (2005 tlapōhualiztli), Peru ce tlācatiyān icampa miyac chanequeh ipan Ixachitlan Huitztlampa.
[ticpatlāz] Tōltēcayōtl
[ticpatlāz] Cuīcayōtl
Cah huēyi cuīcatl "Yaw Kuntur".
-
Qullqa Qhichwa, (Arequipa, Peru)
-
Tzacualco Chan Chan (Peru)
-
Diablada ipan Puno.
[ticpatlāz] Nemachtiliztli
[ticpatlāz] Tlahtōlcaquiliztilōni
- ↑ Nemachiyōtīlli:CitEweb
- ↑ International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, October 2010: Nominal GDP list of countries. Data for the year 2010.
- ↑ pnud:"Informe sobre Desarrollo Humano 2011" (castellano) (PDF) (2 de noviembre de 2011). Ihcuilōni īpan 02/11/11.
- ↑ Chīmalpahin Cuāuhtlehuanitzin yeh ōquihcuilo Perù nō Perũ īpan Annals of his Time.
- ↑ Quihtōznequi temperatura
- ↑ Quihtōznequi desierto
Tlahtohcāyōtl
Antigua īhuān Barbuda • Argentina • Bahamas • Barbados • Belice • Bolivia • Brasil • Canada • Chile • Colombia • Cuauhtēmallān • Cuba • Cōzcatlān • Dominica • Dominicanatlācatlahtohcāyōtl • Ecuador • Granada • Guyana • Haiti • Honduras • Mēxihco • Necuiltōnolhuēyātēnco • Nicānāhuac • Panama • Paraguay • Peru • San Cristóbal īhuān Nevis • San Vicente īhuān in Granadinas • Santa Lucía • Surinam • Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān • Trinidad īhuān Tobago • Uruguay • Venezuela • Xamaica
Occequīntīn
Groentlālpan