Ixachitlān

Īhuīcpa Huiquipedia, in yōllōxoxouhqui cēntlamatilizāmoxtli
Īhuīcpa ticholōz: nènemòwalistli, tlatēmoliztli
Ixachitlān
Ixachitlān
Tlācatiyān
Flag of Argentina.svg Argentina Flag of Belize.svg Belice
Flag of the Bahamas.svg Bahamas Flag of Peru.svg Peru
Flag of Bolivia.svg Bolivia Flag of Mexico.svg Mēxihco
Flag of Brazil.svg Brasil Flag of Costa Rica.svg Costa Rica
Flag of Canada.svg Canada Flag of Nicaragua.svg Nicānāhuac
Flag of Chile.svg Chile Flag of Panama.svg Panama
Flag of Colombia.svg Colombia Flag of Paraguay.svg Paraguay
Flag of El Salvador.svg Cōzcatlān Flag of Saint Kitts and Nevis.svg San Cristóbal īhuān Nevis
Flag of Guatemala.svg Cuauhtēmallān Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg San Vicente īhuān in Granadinas
Flag of Cuba.svg Cuba Flag of Saint Lucia.svg Santa Lucía
Flag of Guyana.svg Guyana Flag of Suriname.svg Surinam
Flag of Dominica.svg Dominica Flag of Barbados.svg Barbados
Flag of the Dominican Republic.svg Domingotlācatlahtohcāyōtl Flag of the United States.svg Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān
Flag of Ecuador.svg Ecuador Flag of Uruguay.svg Uruguay
Flag of Trinidad and Tobago.svg Trinidad īhuān Tobago Flag of Venezuela.svg Venezuela
Flag of Grenada.svg Granada Flag of Jamaica.svg Jamaica
Flag of Haiti.svg Haiti Flag of Honduras.svg Honduras
Flag of Antigua and Barbuda.svg Antigua īhuān Barbuda
Āltepētlīānca
Flag of the Netherlands Antilles (1986-2010).svg Tlanitlālpanēcah Antillas Flag of Martinique.svg Martinica
Flag of Aruba.svg Aruba Flag of Puerto Rico.svg Necuiltōnolācalquīxōhuayān
Flag of Bermuda.svg Bermudas Flag of Saint-Pierre and Miquelon.svg San Pedro īhuān Miquelón
Flag of the British Virgin Islands.svg Britania Tlālhuāctli Ixtlāhuatl Flag of the United States Virgin Islands.svg Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtēcah tlālhuāctli Ixtlāhuatl
Flag of Anguilla.svg Anguilla Flag of the Cayman Islands.svg Tlālhuāctli Caiman
Flag of France.svg Francia Guyana Flag of South Georgia and the South Sandwich Islands.svg tlālhuāctli Georgia Huitztlāmpa īhuān Sandwich Huitztlāmpa
Flag of Greenland.svg Groentlālpan Flag of the Falkland Islands.svg Tlālhuāctli Malvinas
Flag of Guadeloupe (local).svg Guadalupe Flag of the Turks and Caicos Islands.svg Tlālhuāctli Turcos īhuān Caicos
Organizaciones continentales: ALBA, ALCA, ALI, ALLC, BID, CA, Caricom, CEPAL, CSN, G3, Mercosur, OEA, OECA, OECO, SEL, TLCAN

Ixachitlān[1] (caxtillāntlahtōlcopa América, Quechhuatlahtōlcopa Abya Yala) ītōcā cē cemantoc tlālli. Ixachitlān ahnōzo Yancuīc Cemānāhuac (īpan Europanco). Cah in inic ōme cemantoc tlālli īpan Tlālticpactli ica 42 262 142 000 km².

Tlahtōllōtl[ticpatlāz]

Mihtoā in ihcuāc ōaciqueh tlācah in huēyi Ixachitlān cuix yeh huehcaxiuh, īhuīcpa occequīntīn huēyāltepētl tlāltiqueh. Yehhuātl ōpēuh īhuān in achique āltepētl ahuīcpa tlanecemixnahualli. In achtotlācatl īpampa īcentlaxiuh ōtlacahuac tlācachīhuallomeh īpan inīn ixachitlālpan. Ōtlāliac tepoztlatquimeh, mā yehhuātl ōquinenemi cana acoquitzalia īyolocayō īhuān in huelicamatiliztica īyoliliz.

In ixachitlācah ōquinextiah tōltēcayōtica axcampa 15,000 huehcaxiuh. Ītlācual in aminiliztli īcampa pepena xōchihcualli īhuān quilitl. In cececpan auh tecuanimeh, yehhuāntin ōtlamahuizoac mā huēhueque tlācah nemiyah oztoco, nic pano canahpan cē huēhuecalmanayōtl quemeh tenanquiliztli tēhuīcpa īmonequiliz ixquichi teicniuhyōmeh, yolilizōmeh īhuān miquizyomeh.

Huēyi āltepētl in Ixachitlān motemacaqueh zacātlānāhuac īhuān ixtlahuaqueh campa huelitiaya tlachīhua tlalpixcayōtl. Cuix yeh huehcauh, cenca āltepētlācameh ōtlācahuaque oztochantin nic tlatēmoa tlāltin mā cualtin catca īpampa pixcayōtl auh amiliztli inīc huēy tecunimeh quemeh elepantzoyomeh īhuān tlācaxolomeh. In tlācatl ōtlanequique moyetztica nic mahuitzauhqui tlahuitzcāyōtl īhuān ōpēuh in īhuiliztlahtōltlatecpanaliz pampa tētōcā ica cempōhualiztlācatl īhuān ōxexeloaque yancuīqueh calpōltin pampa occequīntīn tlāltin ahtleh tepatilia tlātlanecuiliztli īhuīc ahquīntīn ōquitlacematiliah occē tlālco.

In tlayohuilli ocachi huēy ica huēhuetlācah in tōltēcayōtl; azoquitica, texitlatzoyoh auh occequīntīn tlamantin nic amiliztli; yeceh motlamahuitzoac cueponi cē huēhuetōltēcayōtl īpan huēytlahtocāyōtl cānin monemiqui anehuatzi tlamantli. Ihcuāc huēhuetlācatl tlanequi yehhuātl tlālia īpan āltepēmameh, auh nicpaqui mozcaltia cē mācēhualtlahtōlli, pēhua tlachīhua tlachīhualtlācayōtl īhuān tlamantin tlācatlahtoaque.

In tlācameh huēy nemachtiani nic chīhualiztin auh yehhuāntin quipiah in malhuilocayōtl īhuīc ca ōtōcāyotiaqueh cē yehyacoliztlachīhualtlācayōtl. Yehhuāntin ticpiayah tlachīhualcaltin pampa tlachīhua tlatzopilantin, ichcatilmatin, tlaquemitl. Nōuhqui ticpiayah tlachīhualcaltin īpan tepalcāyōtl īhuān xiuhtepalcatl ica tlacuiloltin nozo cenca cualli ōchīhualoc īpan nextiyōtl ica iuhcāyōmeh cihuāh īhuān yōlcameh. Nōuhqui ōtlachīhuah quetzalcocozca, tianquiztilonimeh quemeh chiquiuhyōtl īhuān tepoztlatquimeh īpan amochitl.

Achtoāltepētlācayōtl īpan āltepētl ōcaltiaqueh ātoyānāhuac, ixtlahuaqueh, tepēmeh īhuān ātezcāmameh. Īhuīc Ixachitlān moquipia āmoxmachiotl in achtotlālcemānāliztin cuix yeh huehcapan inīn huehcaxiuhpan 12,000.

Quiza Cristóbal Colón īpan 1492 (13 tecpatl) xihuitl in īhuīcpa motōcāyotia Puerto de Palos (Cuācuahuitl Acalquixoayan), ōmpa ca Āltepētl Huelva īpan Caxtillān, in ōyuhpanoc ēyi īcaltica ōme mētztli, zatlatzonco oacico Tlālhuācpan in ītōcā Guahananí, nicān in yancuīc tlālpan Ēyi īacal motōcāyotia La Niña (In Cihuāconētl), La Pinta (In Tlapalacalli) īhuān La Santa María (In Yēctli Tonantzin María). Zan xiuhtin quintepan in Yancuīc tlālpan motōcāyotia América īpampa ītlapantlazaliani Américo Vespucio.

In ipan 2005 xihuitl, Mictilo ixachi tlacah icampa ome ehecanamictiliztli, cauh tlaixpololli miactin ixachitecatl altepetl in ipan New Orleans, Biloxi ipan TTI achca Ayōllohco Mēxihco, nouhquin occequin tlacatiyān quemiac Mēxihco, Copan, Xamaicān, Cōzcatlān īhuān Cuauhtēmallān.

Ixachitēcatl huēyi āltepētl[ticpatlāz]

Āltepētl MēxihcoĀltepētl PanamaĀltepētl Yancuīc YorkĀtemaxacBogotáBrasiliaBuenos AiresCaracasChicagoIn HabanaLa PazLimaLos ÁngelesMaracaiboMontrealOttahuaQuitoRio de JaneiroSan JoséSan JuanSanto DomingoSantiago de ChileSão PauloVancouver

Ixachitlān[ticpatlāz]

Tlācatiyān[ticpatlāz]

Ixachitlān

Ixachitlān Mictlāmpa[ticpatlāz]

Ixachitlān Huitztlāmpa[ticpatlāz]

Dependencias[ticpatlāz]

Tlahtōlcaquiliztilōni[ticpatlāz]

  1. Juan Luna Cárdenas yeh ohquicuilo Ixaçilan īpampa Tratado de etimologías de la lengua aztekatl, 1937; quitoznequi nican Al ser invadido Ixaçilan por los españoles, fundando sus sistemas coloniales, hubo necesidad de conservar los tecnisismos de las gentes de estas tierras...