Caxtillāntlahtōlli

Īhuīcpa Huiquipedia, in yōllōxoxouhqui cēntlamatilizāmoxtli
Īhuīcpa ticholōz: nènemòwalistli, tlatēmoliztli
Español / Castellano
Español / Castellano
Tlanōnōtzaliztli
Motlahtoā īpan Mēxihco, Colombia, Caxtillān, Argentina, Peru, Belice, Venezuela, Chile, Ecuador, Cuauhtēmallān, Cuba, Tlācatlahtohcāyōtl Dominicatēcatl, Bolivia, Honduras, Cōzcatlān, Uruguay, Guinea Tlahcotlālticpac, Nicānāhuac, Necuiltōnolhuēyātēnco, Necuiltōnolācalquīxōhuayān, Paraguay, Panama; Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl, Filipinas, Canada, Marruecos, Gibraltar, Sahara Cihuātlāmpa īhuān Andorra.
Tlahtohqueh 450,000,000- 500,000,000
Cenyeliztli Indoeuropanēcatl

 Italico
  Romatlahtōlli
   Italo-cihuātlāmpa
    Gallo-ibericotlahtōlli
     Ibero-romatlahtōlli
      Ibero-cihuātlāmpa
       Caxtillāntlahtōlli/Caxtillahtōlli

Āchcāuh īpan *Africa (5):
Canarias (ESP)
Ceuta (ESP)
Cocobeach (Gabón/Guinea Ecuatorial)***
Guinea Tlahcotlālticpac*
Melilla (ESP)

* In tlahtohcāyōtl inic cē āchcāuhtlahtōlli.
** In āltepētl inic cē āchcāuhtlahtōlli.
*** In āltepētl inic ōme āchcāuhtlahtōlli.
****Mēxico ahmo piya āchcāuhtlahtōlli. In caxtillahtōlli, huēyi tlahtōlli īhuān āchcauhtlahtōlli de facto, nenāhuac in caxtillahtōlli in mācēhuallahtōlli «tlacatiyān tlahtōlli» cah.
*****Organismo īāchcāuhtlahtōlli.

Tlahtōlli nenecuilhuāztli
ISO 639-1 es
ISO 639-2 spa
ISO 639-3 spa


Caxtillāntlahtōlli[1]Caxtillahtōlli (caxtillāntlahtōlcopa Español ahnozo Castellano) ītōcā cē tlahtōlli, āchcāuhtlahtōlli īpan Caxtillān īhuān occequīntīn tlācatiyān Tlālticpacpan. Cē romatlahtōlli īpan Ibero-romatlahtōlli tlaololōlli. Ocachi 450,000,000 - 500,000,000 tlācah camacti inōn tlahtōlli tlanipa in Chinatlahtōlli.

Inīn tlahcuilōlco

Ītōca[ticpatlāz]

In caxtillāntlahtōlli (castellano) ītōca, ītechpa īpan Caxtillah (Castilla) īpēhualiz ca. Īpan nāhuatlahtōlli ītechpa ōcatca in inic cē tōcāitl in huehcāuh mēxihcah ōcaquih in caxtiltēcah ōquitōcah īntlācah īhuān īntlahtōl īpan in tlapēuhtli cāhuitl; īhuān occē caxtiltēcah ihuqui Fray Alonso de Molina ōquihcuilo caſtillãtlatolli.

Īpan caxtillāntlahtōlli in tōcāitl Español ītechpa in Tlālyacatl Iberia latintōcāitl ōcatca Hispania, ōmaca in tōcāitl Hispaniolus nō huel cualli Spaniolus in quihtōznequi hispaniatlahtōltōn.

Tlahtōllōtl[ticpatlāz]

In caxtillāntlahtōlli ītlahtōllo ōpēhua īca in mācēhualli latintlahtōlli īpan in Roma Emperador ītlahtohcāyo, īpēhualiz tlatēctli tlahco mictlāmpa Hispania. Zatepan in Roma Emperador ītlahtohcāyo īhuetziliz īpan in mācuīlpōhualxihuitl V, in latintlahtōlli netlahtoā inōn cahuitl ōcatca in Hispania īcāhuilihtiuh īntzalan in Huehcāuh caxtillāntlahtōlli, pēhualizlti in caxtillāntlahtōlli. Īca in musulmantlācah tlālpolōliztli canahpa in Iberia tlālyacatl, ōmotlahtoah romatlahtōlli īdialectos quitōca mozarabetlahtōlli īpan Al-Ándalus. Ihcuāc īpan in cristiano huēyitlahtohcāyōtl ōtlācatih miac romatlahtōlli dialectos: catalantlahtōlli, aragontlahtōlli, asturialeontlahtōlli, galegoportugallahtōlli īhuān in caxtillāntlahtōlli.

In caxtiltēcatl dialecto ōmopēhua īpan in condado Caxtillah (huitztlāmpa Cantabria īhuān mictlāmpa Burgos), īca vascotlahtōlli īhuān visigodo tlapēuhcāyōtl. In huehcāuh tlahcuilōlli īpan caxtillāntlahtōlli in Cartularios de Valpuesta cah, quimopiya īpan in Santa María de Valpuesta teōcalli, Burgos, cē tlahcuilōlli tlaolōlōlli in tlamachiyōtīlāmatl ōquihcuilo īpan in cahuitl iuhqui in mācuīlpōhualxihuitl IX, tētepotztoca in Glosas Emilianenses in cahuitl in tlamiliztli in mācuīlpōhualxihuitl X ahnozo in pēhualiztli in mācuīlpōhualxihuitl XI, quimopiya īpan in Monasterio de Yuso, San Millán de la Cogolla, La Rioja.

In caxtillāntlahtōlli ōmani canahhpa huitztlāmpa in tlālyacatl cemanqui in tēpēhualiztli īhuān ic in caxtiltēcatl cristianohuēyitlahtohcāyōtl tlacetilia īhuān in īcāmpa dinastías tlacetilia (cetiliztli īca León īhuān Galixia īca Fernando III de Caxtillah, in caxtillahcatl dinastía ītzintiliz īpan in Corona de Aragón īca Fernando I de Aragón ōquihuica canahpa in tlālyacatl tlamiliztli cetiliztli īca in Católico Huēyitlahtohqueh). Īpan in mācuīlpōhualxihuitl in caxtiltēcatl huēyitlahtohcāyōtl in cetiliztli, in Sevilla chāneh Antonio de Nebrija ōnēxtilia īpan Salamanca īGrammatica. In inic cē tlahcuilōmatiliztli ītechpa in tlahtollapēuhcāyōtl[2]. In tlapēuhtli in Ānāhuac ōcatca ihcuāc in tlapēuhtli Granada, ōman in caxtillāntlahtōlli ic in Ānāhuac cemantoc tlālli.

In caxtillāntlahtōlli mochipa ōpiya ahmo neneuhqui tlahtōlli tēl ipiya in neneuhqui tlapēuhcāyōtl latincuātzonyōtl. In ahmo neneuhcayotl īpan in caxtillāntlahtōlli iuhqui occē tlahtōlli, in mātocaliztli īcā occē Ānāhuacatl tlahtōlli, in iuhqui in aimaratlahtōlli, chibchatlahtōlli, avañetlahtōlli, mapuchetlahtōlli, mayatlahtōlli, nāhuatlahtōlli, quechhuatlahtōlli īhuān tainotlahtōlli ōtlālia tlahtōlli īpan in caxtiltēcatl tlahtōlolōlōlli, cequi īpan cequi catyān īhuān occē īpan cemānāhuac tlatequitiliztli.

Īpan Caxtillān, teōnantzin Nantzin Teresa de Ávila īhuān teōpixqui Juan de la Cruz ōāmatlacuiloh āmoxtli īca Caxtillahtōlli. Azozan Miguel de Cervantes ōāmatlacuiloh El Ingenioso Hidalgo Don Quixote de la Mancha quemeh inic cē āmoxtli īpampa Caxtillahtōlli.

Yancuīc Caxtillān, Juana de Asbaje īhuān Juan Ruiz de Alarcón ōāmatlahcuiloh ocachi āmoxtli.

Caxtillāntlahtōlli Cemānāhuac[ticpatlāz]

Tlācatiyān Chanēhqueh Tlamatilizātoyātl[3] (xiuh.) PIB nominal 2005 PIBppa 2005
1 Flag of Mexico.svg Mēxihco 107.449.525 / 103.263.388 CIA World Factbook (2006) / Censo INEGI (2005) 768.438 1.052.443
2 Flag of Colombia.svg Colombia* 45.600.000 / 42.090.502 Banco Mundial (2005) / Censo DANE (22-11-06) 122.309 354.265
3 Flag of the United States.svg Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān 44.849.000 / 42.687.224 Synovate (2006)[2] / Censo Bureau (1/7/2005) 736.000 736.000
4 Flag of Spain.svg Caxtillān 44.708.964 Censo INE (1/1/2006) 1.123.691 1.133.539
5 Flag of Argentina.svg Argentina* 38.970.611 Censo INDEC (1/7/2006) 183.309 558.755
6 Flag of Peru.svg Peru* 27.219.264 Censo (2005) 78.431 174.144
7 Flag of Venezuela.svg Venezuela* 26.577.000 Banco Mundial (2005) 138.857 173.583
8 Flag of Chile.svg Chile* 16.134.219 Censo (2006) 115.248 205.884
9 Flag of Ecuador.svg Ecuador* 13.363.593 Censo (1/7/2005) 36.244 56.509
10 Flag of Guatemala.svg Cuauhtēmallān* 12.599.000 Banco Mundial (2005) 31.683 56.295
11 Flag of Cuba.svg Cuba* 11.269.000 Banco Mundial (2005) 39.170 39.170
12 Flag of the Dominican Republic.svg Dominicanatlācatlahtohcāyōtl* 9.584.000 Censo (2004) 28.303 67.410
13 Flag of Bolivia.svg Bolivia* 9.182.000 Banco Mundial (2005) 9.334 26.225
14 Flag of Honduras.svg Honduras* 7.205.000 Banco Mundial (2005) 7.976 20.091
15 Flag of El Salvador.svg Cōzcatlān* 6.881.000 Banco Mundial (2005) 4.911 20.189
16 Flag of Paraguay.svg Paraguay* 6.158.000 Banco Mundial (2005) 8.152 30.547
17 Flag of Nicaragua.svg Nicānāhuac* 5.487.000 Banco Mundial (2005) 4.911 20.189
18 Flag of Costa Rica.svg Costa Rica* 4.327.000 Banco Mundial (2005) 19.432 43.207
19 Flag of Puerto Rico.svg Necuiltōnolācalquīxōhuayān* 3.911.000 Banco Mundial (2005) 78.800 78.800
20 Flag of Uruguay.svg Uruguay* 3.463.000 Banco Mundial (2005) 16.792 35.185
21 Flag of Panama.svg Panama* 3.232.000 Banco Mundial (2005) 15.467 25.478
22 Flag of the Philippines.svg Filipinas 3.180.000 Inst. Cervantes, Embajada Esp. y Academia de la Lengua en Manila (2006)
23 Flag of Equatorial Guinea.svg Guinea Tlahcotlālticpac* 1.120.061 / 504.000 Censo (2007) / Banco Mundial (2005) 7.062 18.785
24 Flag of Brazil.svg Brasil 1.015.056 Mundo abierto (2006)
25 Flag of New Mexico.svg Yancuīc Mēxihco* 516.609 Synovate (2006)[3] / Censo Bureau (1/7/2005)
26 Flag of Canada.svg Canada 480.715 / 245.495 Congreso Hispano Canadiense (2006) / Statistics Canada (2001)
27 Flag of Morocco.svg Marruecos 360.706 Mundo abierto (2006)
28 Flag of France.svg Francia 224.000 Enciclopedia Británica 2004 (2003)
29 Flag of Belize.svg Belice 206.404 Censo de Belice (2000)
30 Flag of Germany.svg Teutontlālpan 140.000 Enciclopedia Británica 2004 (2003)
31 Flag of Swaziland.svg Suazitlālpan 123.000 Enciclopedia Británica 2004 (2003)
32 Flag of Australia.svg Australia 104.000 Enciclopedia Británica 2004 (2003)
33 Flag of Sweden.svg Suecia 101.472 Censo sueco SCB, (2002)
34 Flag of Aruba.svg Aruba 93.500 Censo (2005) 85% (de Aruba) 93.500
35 Flag of Curaçao.svg Curazao 88.284 Censo (2005) 65% (de Curazao) 88.284
36 Flag of Belgium.svg Belgica 50.000 Enciclopedia Británica 2004 (2003)
37 Flag of Israel.svg Israel 50.000 BBY (1997) [4] 50.000
38 Flag of Andorra.svg Andorra 37.142 Encarta
39 Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg Sahara Cihuātlāmpa 37.132 Mundo Abierto (2006)
40 Flag of New Zealand.svg Yancuīc Zetlālpan 14.676 Censo (2001) 14.676
41 Flag of Guam.svg Guam 5.234 Synovate (2006)[5] / Censo Bureau (1/7/2005)
42 Flag of Bonaire.svg Bonaire 4.964 Censo (2004) 35% (de Bonaire) 4.964
TOTAL 453.840.025 / 446.648.927 Máxima estimación / mínima estimación 94,6% 451.781.128 / 445.139.982
Huiquipedia
Wikipedia, Caxtillahtōlcopa Huiquipedia,
in yōllōxoxouhqui cēntlamatilizāmoxtli.

Nō xiquitta[ticpatlāz]

Nemachiyōtīlli:Romatlahtōlli

Tlahtōlcaquiliztilōni[ticpatlāz]

  1. In tlahtōlli caxtillāntlahtōlli quihtōznequi lengua castellana ahnozo lengua española īpan Fray Alonso de Molina ītlahtōltecpantiliz, yeh ōquihcuilo caſtillãtlatolli.
  2. tlahtollapēuhcāyōtl quihtōznequi Gramática.
  3. quihtōznequi fuente[1]