Bolivatlān
Īhuīcpa Huiquipedia, in yōllōxoxouhqui cēntlamatilizāmoxtli
Tlācatlahtohcāyōtl Bolivatlān ahnozo Bolivatlān (Caxtillahtōlcopa Bolivia, Aimaratlahtōlli: Wuliwya, Quechhuatlahtōlcopa Bulibya), ītōcā tlācatiyān īpan Ixachitlān Huiztlāmpa ca. La Paz ītēcuacān in Bolivatlān.
Cuāxōchtia canahpa mictlāmpa īca Brasil, canahpa huitztlāmpa nō Arxentitlān, canahpa iquizāyampa nō Parahuay īhuān Brasil, īhuān canahpa icalaquitlāmpa nō Peru īhuān Chillān.
Inīn tlahcuilōlco |
[ticpatlāz] Tōcāitl
Inon tlācatiyān tlapiya latintlahtōlli (Bolivia), tlein nahuatlahtōlcopa ipampa yaquizqui Simón Bolivar in quemeh Tlalpan ihuicpa Bolivar (inic ce bolivatecatl tlahtoanixiptla). Inin tocaitl quihto ipampa teopixqui Manuel Martín Cruz ipan inic ce tlahtoloyan ihuic Chuquisaca ihto Si de Romulo, Roma; de Bolivar, Bolivia (Intla Romulo, Roma; ihuicpa Bolivar, Bolivatlān).
[ticpatlāz] Tlahtōllōtl
In nicān tlālpan ōchanti catca īhuīcpa 2000 xihuitl īcampa. Nicān ōtlaimacaci miaquīntīn huehuēcauh chīhuatlacayōtl īpan Andes tepētlān īhuān ixtlahuahcān. In Tiwanaku tōltēcāyōtl īhuān aymaratlahtocāyōtl achtotipan huaritlācah. Inōnqueh tlatlahtocāyōtl catcah īca Huēyitlahtocāyōtl Incatlān īpan Macuīlpōhualxihuitl 13.
Inca toltecayotl ce tlacayotl in pohualxihuitl chicueyi (XIII), inin tlalli ochanti in pohualxiuhpan caxtolli (XV) yehyehua oacicoh caxtiltecah. Inonqueh xihuitl nican oyeya tlatlalilli ipampa aymara chanehqueh motocayotia coyah, pacaheh, lupacah, omasuyuh, tlein coyah otepanih in tlalpan canah Cuzco. Inca Pachacuti nozo hueytlahtoani Cuzco oquintlaz in coyatlacah ihuan oquipololo huey ahcopa ixtlahuahcan axcan Bolivatlān. Inon tlalli ixeliuh nahui tlalteucyotl motoca Tihuantinsuyu ihuan tepitzin teucyotl Coyasuyu.
Inic ce europanecatl Diego de Almagro catca nican tlalpan in xiuhpan 1535, quintepan xi aci canahpa Cuzco zan niman onenemi icampa Chillan. Zatepan omic Diego de Almagro, Francisco Pizarro otitlani iicniuh Gonzalo Pizarro icampa xi pololo teucyotl Coyasuyu. Pedro de Anzuárez oaltepetlali Chuquisaca (axcan altepetl Sucre) in xihuitl 1538. Inin tlalpan oquipiaya miactin chalchiuhtetl oztopan ihuan atoctli, altepetl Potosí oaltepetlali in xihuitl 1546 ihuan ocachi chantililli catca in xiuhpan 1574 in ompa Ixachitlān; nican tlalli oquipiaya oztoyotl iztateocuitlaco motenehua Cerro Rico del Potosí (Necuiltonitepec Potosí) in xiuhpan 1611 quemeh hueyi tlachihuani ihuic iztateocuitlatl ipan Cemanahuactli. Potosí motocayotia Villa Imperial (hueytlahtocayotic Altepetl) ipampa Carlos Inic Ce ihuicpa Caxtillān.
[ticpatlāz] Cemānāhuacāyōtl
Quipia nahui regiones naturales quemeh Andes tepetlan ihuan imayor altitud in Sahama ica 6,542 m. in tepetl ocachi ahco ipan Bolivatlan. Occe naturaltlalpan noyuhqui nican Bolivatlan in ahco ixtlahuatl hasta in atoyatl Amazonas ihuan tlahtocayotl Peru in atezcatl Titicaca, in Tepetlan Bolivatlan iquiziyampa tlen nemi ihuic Madidi ihuan Uyuni canahpa Chillan quenin parque nacional Bolivatecatl cuauhtlah ca, ihuan in chiltecatl altiplano canah huitztlampa Arxentitlan.
[ticpatlāz] Yōlcatiliztli
Nō xiquitta bolivatecah totomeh quemeh cuāuhtli, alotl ahnozo yōlcah yamah, mazatl, māpachtecuanōtl, māpachtli īhuān occequīntīn.
[ticpatlāz] Tequiyōtl
Bolivitlān cē tequiyōtl īpan Ixachitlān ītech temocpan. Bolivatecatl tequiyōtl tequipanoa īhuīc tlaquixtilli tlalpixcayotl īca inic cē ichcapixcayotl ipan Andes Tepetlan, nōiuhqui inic ōme tequipanolli piya cē ācalquīxōhuayān ītequipanoliz in ōmpa Huaqui ihuan Copacabana.
Occequīntīn bolivatecah huēyi tequipanolli in tlalpixcayōtl īhuīpan cafecacahuatl (inic ome hueyicauh ipan tlalticpactli), tzapalolli, tzopelacatl, cintli, ācintli, camohtli, xoxocotl, ichcatl, nōhuān pitzopixcayōtl, cahuayōhpixcayōtl, cuacuahuehpixcayōtl, ichcapixcayotl, pipiyolpixcayōtl, īnōmpan coyonimatiliztli tlaquixtilli teconalli, cōztic teōcuitlatl, tlīltepoztli, amochitl, temētztli, Iztāctepoztli, platino, ihuan chālchihuitl.
[ticpatlāz] Bolivatlān īxeliuhca
| Bolivatlān īxeliuhca | |||
| Tlahtohcāyōtl | Chānehqueh (2005) | Tentli (km²) | Āltepēnānyōtl |
| Bolivatēcatl Tlācatlahtohcāyōtl | 10 027 644 | 1 098 581 | La Paz ihuan Sucre |
| 1. Beni | 430 049 | 213 564 | Trinidad |
| 2. Chuquisaca | 631 062 | 51 524 | Sucre |
| 3. Cochabamba | 1 786 040 | 55 631 | Cochabamba |
| 4. La Paz | 2 756 989 | 133 985 | La Paz |
| 5. Oruro | 444 093 | 53 558 | Oruro |
| 6. Pando | 75 335 | 63 827 | Cobija |
| 7. Potosí | 780 392 | 118 218 | Potosí |
| 8. Santa Cruz | 2 626 697 | 370 621 | Santa Cruz de la Sierra |
| 9. Tarixa | 496 988 | 37 623 | Tarixa |
[ticpatlāz] Tlaīxcopinalli
[ticpatlāz] Āmoxtiliztli
- Ediciones Trébol, Diccionario Enciclopédico Visual īpān caxtillahtōlli, Cargraphics S.A., otepoztlahcuiloc ipan Colontlān, 1997.

